CZĘŚĆ 4
Nazwisko na kopercie należało do pana Bąka.
Przez chwilę nikt się nie poruszył.
Lena trzymała kasetkę obiema rękami. Jej srebrne bransoletki uderzały o metal przy każdym oddechu.
— Znalazłam ją w magazynku przy sali muzycznej — powiedziała. — Chciałam schować tam prezenty dla nauczycieli. Kasetka była za pudłami z dekoracjami.
Pan Bąk zrobił krok w jej stronę.
— Oddaj to.
— Nie — odpowiedziała Lena.
Jej głos drżał, ale nie cofnęła ręki.
Dyrektorka stanęła między nimi.
— Proszę odłożyć telefon i zostać na miejscu.
— Nie będziecie robić ze mnie złodzieja — warknął pan Bąk.
Ojciec podniósł się z krzesła. Wyglądał, jakby nagle postarzał się o dziesięć lat.
— Nikt nie robi z ciebie złodzieja — powiedział. — Sam podpisałeś odbiór pieniędzy.
— Ty podpisałeś wszystkie przelewy.
— Bo przekazywałeś mi zaliczki.
— A ty brałeś je z kasy firmy.
Pani Wysocka wyjęła kopertę z kasetki. Na jej odwrocie widniała pieczęć banku i data sprzed siedmiu miesięcy.
— To potwierdzenie wypłaty środków z funduszu — powiedziała. — Funduszu, którego jedynym opiekunem miał być Antoni.
Pan Bąk roześmiał się krótko.
— Właśnie. A ja byłem tylko kierownikiem, który dostarczał mu gotówkę.
— Nie dostarczałeś mi gotówki — odparł ojciec. — Przynosiłeś rachunki za środki czystości, których nigdy nie kupiłeś. Prosiłeś, żebym je zatwierdził, bo twierdziłeś, że firma zwróci koszt.
— Kłamiesz.
Ojciec wskazał kopertę.
— W środku jest potwierdzenie przelewu na twoje prywatne konto. Nie na fundusz.
W sali poruszyły się krzesła. Ktoś cicho zaklął. Ja patrzyłam na człowieka, który jeszcze przed chwilą oskarżał mojego ojca o kradzież.
Pani Wysocka wyjęła z teczki kolejne kartki. Tym razem nie były to rachunki, lecz zestawienie wszystkich wpłat i wypłat.
— Antoni nie zabrał ani złotówki — powiedziała. — Przez osiem miesięcy przekazywał swoje wynagrodzenie na fundusz, a potem dokładał pieniądze z nocnych zmian. Brakująca kwota pojawia się tylko przy dokumentach podpisanych przez pana.
Pan Bąk spojrzał na mnie.
— Twój ojciec chciał zostać bohaterem. Wykorzystał firmę, żeby urządzić sobie pomnik.
— Jeśli to pomnik — odpowiedziałam — dlaczego nie ma na nim jego nazwiska?
Nie miał na to odpowiedzi. Jego palce zacisnęły się na telefonie.
Dyrektorka zwróciła się do wszystkich uczniów.
— Dziś mieliśmy wręczyć stypendium imienia Marii Zielińskiej. Nie wiedzieliśmy, czy fundusz przetrwa, ponieważ ktoś próbował go obciążyć cudzymi rachunkami. Teraz już wiemy, kto za tym stał.
Pan Bąk ruszył ku wyjściu.
— To nie koniec — rzucił. — Antoni też za to odpowie. Podpisywał dokumenty.
Ojciec nie pobiegł za nim. Zamiast tego spojrzał na mnie.
— Podpisałem, bo bałem się, że jeśli odmówię, zabierze pieniądze dzieciom.
— Ale mogłeś mi powiedzieć.
— Wiem.
To było najuczciwsze zdanie, jakie od niego usłyszałam od miesięcy.
Następnego ranka pojechałam z nim do firmy. W biurze pachniało kawą i papierem. Na biurku właściciela leżała teczka pana Bąka, a obok niej kopia wyciągu bankowego.
Właściciel długo czytał dokumenty.
— Antoni, dlaczego nie zgłosiłeś tego wcześniej?
— Bo nie chciałem, żeby ucierpiały dzieci.
— Przez ciebie firma też mogła ucierpieć.
— Wiem.
Spojrzał na mnie.
— A pani jest córką?
— Tak.
— Wie pani, że ojciec odrzucił awans na brygadzistę, bo wiązał się z nocnymi wyjazdami?
Odwróciłam się do taty.
— Odrzuciłeś awans?
— Nie chciałem kolejnych nocy poza domem.
— To dlaczego nadal pracowałeś nocami?
— Bo awans przyszedł za późno. Dług już istniał.
Właściciel przesunął w jego stronę nową umowę.
— Zostaje pan. Od przyszłego tygodnia obejmuje pan stanowisko koordynatora dziennej ekipy w szkołach. Wynagrodzenie będzie niższe niż przy wszystkich dodatkach, ale nie będzie pan musiał brać nocnych zmian.
Ojciec nie dotknął dokumentu.
— A pan Bąk?
— Nie pracuje już dla nas.
— A fundusz?
— Firma wyrówna brakującą kwotę, a my zawrzemy umowę bezpośrednio ze szkołą. Tym razem wszystko będzie jawne.
Tata spojrzał na mnie, jakby decyzja należała do mnie.
— Podpisz — powiedziałam.
— Zosiu…
— Podpisz, ale nie po to, żeby mnie ratować. Po to, żebyś wreszcie wracał do domu o normalnej porze.
W jego oczach pojawiły się łzy. Udawał, że coś wpadło mu do oka, lecz nie odwrócił twarzy.
Wieczorem wróciliśmy do szkoły. Bal został przerwany, kiedy znaleziono kasetkę, więc dyrektorka zaprosiła uczniów ponownie do sali. Nie było już dekoracji z pierwszej nocy. Część balonów opadła, a na podłodze zostały ślady kleju po stolikach.
Pani Wysocka weszła na scenę.
— Stypendium imienia Marii Zielińskiej otrzymuje Zofia Zielińska — powiedziała. — A dzięki jej ojcu trzy kolejne osoby również będą mogły rozpocząć naukę po maturze.
Tym razem nikt się nie śmiał.
Wyszłam na środek, ale nie po kopertę. Podeszłam do taty, który stał przy wejściu w tym samym granatowym uniformie. W ręce trzymał mop. Na jego pasku połyskiwała mała mosiężna gwiazda.
— Nie chcę tego odbierać sama — powiedziałam.
— To twoje stypendium.
— A ten bal jest mój.
— Zosiu, ja jestem w pracy.
— Wiem.
Wyciągnęłam rękę.
— Dlatego zatańcz ze mną w pracy.
Patrzył na moją dłoń, jakby była czymś delikatniejszym niż szkło.
— Nie umiem tańczyć.
— Umiesz prowadzić wózek z wiadrem po schodach. Poradzisz sobie z jednym walcem.
Kilka osób zaczęło klaskać. Lena uruchomiła muzykę z telefonu. Ojciec odstawił mop pod ścianę, lecz nie zdjął rękawiczek. Jedna z nich była rozdarta na kciuku.
Położył rękę na moim ramieniu.
— Twoja mama tańczyła lepiej — powiedział.
— To naucz mnie tak, jak ona ciebie.
Poruszaliśmy się niezgrabnie między stołami. Potknęłam się o przewód od głośnika, a on złapał mnie w ostatniej chwili. Śmiał się cicho, z zakłopotaniem, lecz tym razem nie próbował odsunąć się na bok.
Kiedy muzyka ucichła, dyrektorka podała mi kopertę ze stypendium. Na jej przodzie widniało imię mamy, napisane granatowym atramentem.
— Twój tata chciał, żebyś dostała to bez jego nazwiska — powiedziała. — Ale ja uważam, że powinnaś wiedzieć, kto zapłacił cenę.
Spojrzałam na ojca.
— Nie zapłaciłeś jej sam — powiedziałam.
— Co masz na myśli?
— Od dziś dzielimy ją inaczej. Ja będę pracować w bibliotece po zajęciach. Ty nie bierzesz żadnej nocnej zmiany. Ani jednej.
— A jeśli zabraknie pieniędzy?
— Wtedy powiemy sobie prawdę, zanim ktoś zacznie sprzątać po kryjomu.
Zawahał się, a potem skinął głową.
W drodze do domu zatrzymaliśmy się przy szkolnym wejściu. Na podłodze została mała, zaschnięta kropla środka czyszczącego. Tata przykucnął, wyjął ściereczkę i starł ją jednym ruchem.
— Możesz zostawić — powiedziałam.
— Nie. Ktoś mógłby się poślizgnąć.
Podałam mu mosiężną gwiazdę, która odczepiła się od pęku kluczy podczas tańca.
— To też możesz zostawić.
Pokręcił głową i przypiął ją z powrotem.
— Tego nie. To dostałem od twojej mamy, kiedy urodziłaś się ty.
Poczułam, że wszystkie miesiące złości nagle mają ciężar, którego nie da się po prostu odłożyć. Nie wybaczyłam mu jednym zdaniem. On też nie naprawił wszystkiego jedną umową.
Ale kiedy następnego dnia rano pakowałam do torby dokumenty na studia, usłyszałam z korytarza jego głos:
— Zosiu, kawa czy herbata?
Wyszedł do pracy dopiero po śniadaniu.
A na szkolnej sali, gdzie jeszcze wczoraj śmiano się z jego mopa, pod kopertą ze stypendium dyrektorka przypięła kartkę: „Dziś tańczył człowiek, który pomagał wszystkim po cichu”.
Ojciec przeczytał ją, skrzywił się i sięgnął po mop.
— Tato — zawołałam.
Odwrócił się.
— Następnym razem nie sprzątaj, kiedy gra muzyka.
Uśmiechnął się i odpowiedział:
— Następnym razem zatańczę do ostatniego utworu.
Przegapiłeś początek?




