CZĘŚĆ 4
Telefon upadł na stół i odbił się od talerza z szarlotką.
Przez chwilę nikt nie poruszył nawet łyżeczką.
Artur podniósł aparat. Przeczytał wiadomość raz, potem drugi.
— „Odbiór pieniędzy jutro o dziesiątej. Jeśli się wycofasz, wyślę wszystkie dokumenty twoim dzieciom” — powiedział.
Milena pobladła.
— Jakie dokumenty?
Tamara wstała tak gwałtownie, że krzesło uderzyło o ścianę.
— Wyjdźcie.
— Mamo, jakie dokumenty? — Lena podeszła do niej. — Co jeszcze zrobiłaś?
Tamara cofnęła się pod zegar. Mosiężne wahadło przesunęło się z cichym stukiem, jakby odmierzało czas do czegoś nieuniknionego.
Artur położył telefon na środku stołu.
— Mów.
— To nie miało tak wyglądać.
— Zaczęło się od twojego podpisu na cudzej umowie. Trudno będzie znaleźć wersję, w której wszystko wyglądało dobrze.
Tamara opadła na krzesło.
— Mężczyzna nazywa się Roman Krawiec. Pożyczył mi pieniądze. Dużo pieniędzy. Powiedział, że jeśli nie oddam ich do poniedziałku, zabierze mieszkanie.
— Pożyczył na co? — spytała Lena.
Tamara spojrzała na córki.
— Na wasze długi.
Milena zacisnęła usta.
— Powiedziałaś, że to były pieniądze na operację taty.
— Wasz ojciec umierał. Nie chciałam, żeby odchodził, wiedząc, że jego córki toną.
— A potem kłamałaś dalej — powiedział Artur.
— Bo nie mogłam wam powiedzieć, że sprzedałam własne mieszkanie, żeby spłacić bank. Nie mogłam powiedzieć, że zostało mi tylko to. A kiedy Gienadij odkrył długi, napisał dokument dla ciebie. Dla ciebie i Weroniki.
Popatrzyła na mnie.
— Nie dlatego, że cię lubił bardziej. Dlatego, że widział, kto naprawdę pracuje i kto potrafi utrzymać dom, kiedy wszystko się wali.
Nie czułam satysfakcji. Czułam zmęczenie, głębokie i ciężkie, jakby ktoś przez tygodnie kładł mi na ramiona książki z mojej pracowni.
— Więc postanowiłaś mnie zniszczyć, zanim dokument wyjdzie na jaw?
— Myślałam, że jeśli odejdziesz, Artur wybierze matkę. Zawsze wybierał.
— Nie wybierałem — odezwał się Artur. — Ty wybierałaś za mnie.
Na balkonie wiatr poruszył folią przykrywającą moje narzędzia. Zabrzmiała jak trzepocząca chorągiew.
Pani Halina wyjęła z torebki jeszcze jeden plik papierów.
— Gienadij zostawił mi to z poleceniem, żebym przekazała dopiero wtedy, gdy Tamara spróbuje sprzedać mieszkanie. Są tu potwierdzenia przelewów, kopia testamentu i oświadczenie, że Weronika ma prawo do pracowni, nawet jeśli mieszkanie zostanie kiedyś sprzedane.
Artur wziął kartki.
— Tato wiedział o pracowni?
— Był na każdym przedstawieniu, na którym mogłem go zobaczyć — powiedziałam. — Siedział zawsze w drugim rzędzie. Myślałam, że przychodzi z ciekawości.
Pani Halina uśmiechnęła się smutno.
— Przychodził z dumy.
Wtedy telefon Tamary zadzwonił ponownie. Tym razem odebrała.
— Panie Krawiec, ja nie sprzedam tego mieszkania.
Po drugiej stronie padły słowa, których nie słyszeliśmy, ale widzieliśmy, jak jej twarz zmienia kolor.
— Niech pan grozi komuś innemu — powiedziała. — Mam dowody, że umowa jest fałszywa.
Rozłączyła się i długo trzymała telefon przy uchu.
Artur spojrzał na mnie.
— Jedziemy jutro do notariusza. Zabezpieczymy wszystko. A potem zgłoszę fałszerstwo.
Tamara gwałtownie podniosła głowę.
— Nie rób tego. Trafię do więzienia.
— Mamo, to ty wybrałaś drogę, na której znalazłaś się sama.
— Chciałam tylko uratować waszą rodzinę!
— Rodzina nie polega na tym, że jedna osoba niszczy drugą, żeby wszyscy pozostali mogli udawać, że nic się nie stało.
Milena zaczęła płakać.
— Mamo, oddaj mi wszystkie dokumenty dotyczące mojego kredytu. Sama będę go spłacać.
Lena zdjęła czerwony płaszcz.
— Ja też. Nie będziemy już korzystać z pieniędzy, które zabierasz Arturowi.
Tamara patrzyła na córki, jakby dopiero teraz zauważyła, że nie są małymi dziewczynkami stojącymi za jej plecami. Były dorosłe. Miały własne długi, własne wybory i własne ręce, które mogły sięgnąć po swoje rachunki.
Artur podszedł do mojej marionetki. Podniósł drewnianego rycerza z podłogi.
— Naprawisz go? — zapytał.
— Jeśli teatr jeszcze przyjmie zamówienie.
— Przyjmie. Zadzwonię do Romana.
— Ty?
— Tym razem ja wyjaśnię, co się stało.
Telefon do dyrektora wykonaliśmy przy stole. Roman słuchał długo, a potem powiedział, że wstrzymał umowę tylko dlatego, że ktoś przekazał mu informację o moim rzekomym załamaniu. Kiedy usłyszał prawdę, przywrócił termin i zgodził się na dodatkowy tydzień.
Nie był to cud. Nadal musiałam odbudować rycerza, odtworzyć dwa szkice i pracować po nocach.
Ale moje ręce znów miały coś, czego mogły się chwycić.
Następnego ranka Tamara pojechała z nami do notariusza. Nie po to, by błagać o litość. Podpisała oświadczenie, że próbowała sprzedać mieszkanie bez zgody syna i jego żony. Oddała też wszystkie dokumenty dotyczące pożyczki.
Artur nie wycofał zawiadomienia o fałszerstwie.
Tamara przyjęła to bez krzyku.
— Mogę zostać w pokoju do czasu wyjaśnienia sprawy? — spytała.
Spojrzałam na Artura, a potem na nią.
— Możesz zostać, jeśli będziesz przestrzegać naszych zasad. Nie dotykasz moich narzędzi. Nie dzwonisz do teatru. Nie wyrzucasz niczego bez pytania.
— A jeśli nie potrafię?
— Wtedy zamieszkasz gdzie indziej.
Pokiwała głową.
To nie było pojednanie. Nie mogło nim być po jednym podpisie i jednej prawdzie. Tamara nadal miała do odbycia rozmowy z córkami, spłatę długu i konsekwencje własnych decyzji. My mieliśmy do naprawienia małżeństwo, bo przez tygodnie Artur pozwalał, by jego lęk przed utratą matki ranił mnie bardziej niż jej słowa.
Wieczorem usiadł przy moim stole roboczym. Mosiężny klucz od teczki leżał między nami.
— Ojciec zrobił go na zapas — powiedział. — Pani Halina mówiła, że chciał, żebyś sama otworzyła dokumenty, kiedy nadejdzie czas.
Wzięłam klucz do ręki. Był zimny, ciężki i miał na końcu mały wyżłobiony znak: ptaka z rozłożonymi skrzydłami.
— Twój ojciec go zrobił?
— Dla ciebie. Powiedział, że człowiek, który robi marionetki, powinien znać różnicę między sznurkiem a więzią.
Popatrzyłam na rozbitego rycerza. Jego ramię leżało obok kleju, a na biurku czekała świeża deska lipowa.
— Jutro zaczynam od nowa — powiedziałam.
Artur podał mi dłuto.
— Nie od nowa. Od miejsca, w którym ktoś próbował cię zatrzymać.
Za ścianą Tamara otworzyła mosiężny zegar. Mechanizm zgrzytnął, lecz tym razem nie nastawiła go na pełną godzinę.
Postawiła go na stole obok dokumentów, a potem po raz pierwszy zapytała, zanim dotknęła czegokolwiek:
— Weroniko, mogę przynieść ci lampę?
Spojrzałam na drewnianego ptaka na kluczu i odpowiedziałam:
— Możesz. Tylko ostrożnie z ogniem.
Przegapiłeś początek?




