CZĘŚĆ 4
Wiktor wyrwał mi telefon, ale Swietłana złapała go za nadgarstek.
— Oddaj jej.
— To niemożliwe — powiedział. — Lena nie uciekłaby. Ona nienawidzi podróży, boi się obcych miejsc.
— A mimo to zniknęła — odpowiedziałam.
— Ja jej nie zabrałem.
Nie brzmiał jak człowiek przyłapany na kłamstwie. Brzmiał jak ktoś, komu właśnie odebrano ostatnią pewność.
Lekarz spojrzał na nas surowo.
— Ośrodek już jej szuka. Proszę przekazać wszystkie informacje, jakie państwo mają.
Wiktor podniósł głowę.
— Muszę do niej pojechać.
— Nigdzie nie pojedziesz sam — powiedziałam.
Spojrzał na mnie.
— Mario, jeśli ona jest przestraszona, tylko ja mogę ją znaleźć.
— W takim razie ja pojadę z tobą.
— Nie musisz.
— Wiem.
Wróciliśmy do mieszkania Igora i Swietłany, bo Igor zostawił tam dokumenty dotyczące Leny. Na stole leżał stos rachunków, a między nimi mała porcelanowa figurka ptaka z odłamanym skrzydłem. Swietłana mówiła, że Igor trzymał ją od dzieciństwa i nigdy nie pozwalał wyrzucić.
— Przejrzeliśmy już wszystko — powiedziała.
— Nie wszystko — odparłam.
Wzięłam teczkę i jeszcze raz przeczytałam raport. W dolnym rogu, prawie niewidoczny pod zszywką, znajdował się numer telefonu.
Zadzwoniłam.
Odebrała kobieta przedstawiająca się jako Anna Rudzka, psycholożka prowadząca terapię Wiktora.
— Igor powiedział, że mam się z panią skontaktować, jeśli dokumenty wyjdą na jaw — wyjaśniła. — Nie wiedziałam, czy do tego dojdzie.
— Gdzie jest Lena?
Po drugiej stronie zapadła krótka cisza.
— Myślałam, że jest z Wiktorem.
— Nie jest.
— W takim razie muszę powiedzieć coś, czego zabronił mi mówić.
Anna przekazała nam adres starego domu mojego teścia. Stał na obrzeżach miasteczka, pusty od śmierci jego żony. Wiktor natychmiast pobladł.
— Ona tam pojechała — powiedział.
— Skąd wiesz?
— Kiedy była mała, narysowała ten dom. Powiedziała, że chce mieć miejsce, w którym nikt nie będzie jej szukał. Igor musiał jej o nim opowiedzieć.
Jechaliśmy w milczeniu. Nie tym ciężkim, które znałam z naszego małżeństwa, lecz napiętym jak drut. Przy siedzeniu Wiktora leżała teczka z dokumentami, a na niej mój dawny identyfikator szpitalny, który nie wiem kiedy wypadł z kieszeni płaszcza.
Dom był zamknięty, ale tylne drzwi nie miały zamka. W środku pachniało wilgotnym drewnem. Wiktor zatrzymał się w korytarzu.
— Tędy szedłem do pokoju Igora — powiedział. — Ojciec karał nas w piwnicy.
— Wiktor, nie musisz tam wchodzić.
— Muszę. Tym razem nie mogę odejść, kiedy robi się strasznie.
W piwnicy znaleźliśmy Lenę siedzącą pod stołem warsztatowym. Trzymała w dłoniach metalową puszkę po herbacie. Kiedy nas zobaczyła, odsunęła się pod ścianę.
— Nie podchodź — powiedziała do Wiktora.
Zatrzymał się natychmiast.
— Dobrze. Nie podejdę.
— Powiedziałeś, że po mnie wrócisz.
— Wróciłem.
— Ale wtedy też tak mówiłeś.
Wiktor uklęknął, zostawiając między nimi kilka metrów.
— Masz rację. Wtedy uciekłem, bo się bałem.
— Mnie?
— Siebie. Bałem się, że nie będę dobrym opiekunem.
Lena ścisnęła puszkę.
— Igor powiedział, że ty próbujesz.
— Igor miał rację. Ale próbowanie nie oznacza, że wszystko umiem.
Dziewczynka wyjęła z puszki złożony papier. Był to rysunek starego domu, a na jego dachu narysowała trzy osoby. Jedna miała czerwony szalik, druga granatowy sweter, trzecia bardzo długie włosy.
— To miała być rodzina — powiedziała. — Igor powiedział, że może pani Maria będzie wiedziała, co zrobić.
Poczułam pieczenie pod powiekami.
— Nie wiem wszystkiego — odpowiedziałam. — Ale wiem, że nie musisz już sama decydować, gdzie będziesz spać.
Kiedy przyjechała opiekunka z ośrodka, Lena nie chciała odejść bez Wiktora. On nie próbował jej obiecywać rzeczy, których nie mógł spełnić.
— Pojadę za tobą — powiedział. — Będę przy każdym spotkaniu, na które mi pozwolą.
— A jeśli znowu się przestraszysz?
Wiktor spojrzał na nią, potem na mnie.
— Wtedy powiem, że się boję. Nie zniknę.
W szpitalu Igor wciąż żył. Lekarze pozwolili nam wejść do niego następnego ranka. Był słaby, ale przytomny. Gdy zobaczył Lenę, uśmiechnął się tak szeroko, jakby nie miał na piersi przewodów i nie walczył o każdy oddech.
— Wiedziałem, że ją znajdziecie — wyszeptał.
— Wiedziałeś, że Wiktor ją zabrał? — zapytałam.
Igor pokręcił głową.
— Nie zabrał. Lena sama poszła do domu. Ale wiedziałem, że Wiktor tam pojedzie. Chciałem, żeby przestał uciekać przed tym miejscem.
Wiktor usiadł przy łóżku.
— Dlaczego mi to zrobiłeś?
— Bo przez całe życie próbowałeś być innym człowiekiem, ale karałeś się za to, że jeszcze nie jesteś doskonały.
— Straciłem Marię.
— Straciłeś ją, bo nie powiedziałeś prawdy. Ale nie musisz tracić wszystkiego.
Wiktor odwrócił twarz.
— Ona nie musi do mnie wracać.
— Nie wracam — powiedziałam spokojnie. — Ale mogę zostać przy tej sprawie, jeśli naprawdę zamierzasz pomóc Lenie.
Spojrzał na mnie.
— Dlaczego?
— Bo kiedyś chciałam dziecka, a ty bałeś się ojcostwa. Dzisiaj nie chcę naprawiać naszego małżeństwa. Chcę zobaczyć, czy potrafisz naprawiać to, co jeszcze można uratować.
Igor zamknął oczy. Na jego twarzy pojawiła się ulga.
Później wszystko wymagało podpisów, rozmów i cierpliwości. Ośrodek nie oddał Leny Wiktorowi od razu. Opiekunka wyznaczyła spotkania, psycholożka wróciła do terapii, a ja pomagałam tylko wtedy, gdy mnie o to proszono. Swietłana odwiedzała Igora codziennie i czytała mu wiadomości od Leny.
Wiktor nie odzyskał mojego małżeństwa.
Odzyskał coś trudniejszego: możliwość bycia obecnym bez udawania, że niczego się nie boi.
Kiedy kilka dni później siedzieliśmy w sali odwiedzin, Lena położyła na stole nowy rysunek. Nie było na nim starego domu. Była za to ławka przed szpitalem, trzy kubki herbaty i mały metalowy identyfikator przypięty do granatowego swetra.
— To pani? — zapytała.
— Tak.
— A Wiktor?
Dziewczynka wskazała postać z krzywą kreską zamiast twarzy.
— On jeszcze uczy się, gdzie stanąć.
Wiktor parsknął śmiechem, choć oczy miał mokre.
— To prawda.
Igor usłyszał te słowa i ścisnął palce Swietłany. Jego serce przetrwało noc, ale nie dostał od losu obietnicy długiego życia. Dostał tylko kolejną rozmowę, kolejny poranek i szansę, by zobaczyć, że jego sekret nie poszedł na marne.
Przed wyjściem Lena wsunęła mi do dłoni mosiężny klucz.
— Już go nie potrzebujemy — powiedziała.
— Jesteś pewna?
— Tak. Otworzył to, co trzeba.
Wiktor spojrzał na klucz, potem na mnie.
— Zatrzymaj go.
— Po co?
— Żebyśmy pamiętali, że niektórych drzwi nie otwiera się siłą. Trzeba najpierw powiedzieć, dlaczego stoi się po drugiej stronie.
Lena poprawiła czerwony szalik i podsunęła Igorowi swój rysunek. A on, z trudem unosząc dłoń, dopisał pod trzema postaciami jedno słowo: „razem”.
Mały mosiężny klucz leżał na stole między naszymi filiżankami, a Wiktor po raz pierwszy nie próbował go przede mną ukryć.

