CZĘŚĆ 4 — Mąż zażądał rozwodu przy śniadaniu, a gdy wymienił nazwisko bibliotekarki, jego dłoń nagle zadrżała

CZĘŚĆ 4

…Galina nie zdążyła dokończyć zdania, bo w tle rozmowy usłyszałam gwizd pociągu.

— Na którym dworcu? — zapytałam.

— Centralnym. Peron czwarty.

Wybiegłam z przychodni bez płaszcza. Marcowa wilgoć natychmiast wsiąkła w rękawy bluzki, ale nie czułam zimna. Czułam tylko ciężar kluczyków Wiktora w dłoni i jedno zdanie lekarza, które wracało jak uderzenie: „Niech pani nie pozwoli mu wyjechać”.

Galina jechała ze mną.

— On chciał uciec? — spytałam w taksówce.

— Chciał, żeby pani myślała, że ucieka.

— Skąd pani to wie?

— Bo w bibliotece zostawił książkę o dworcach kolejowych. Otworzoną na stronie, na której ktoś ołówkiem napisał godzinę odjazdu.

Wiktor zawsze zostawiał ślady. Nie dlatego, że chciał być znaleziony. Dlatego, że jego pamięć coraz częściej gubiła to, co dla niego było oczywiste.

Na dworcu pachniało mokrym betonem i kawą z automatu. Ludzie przepychali się pod tablicą odjazdów. Na peronie czwartym zobaczyłam Wiktora siedzącego na ławce z małą walizką między kolanami.

Nie miał płaszcza. Tylko granatowy sweter z łatą na łokciu.

— Wiktorze!

Podniósł głowę. Przez sekundę patrzył na mnie z ulgą, a potem jego twarz zamknęła się jak zatrzaśnięta szuflada.

— Mówiłem, żebyś nie przyjeżdżała.

— Mówiłeś też, że chcesz się ze mną rozwieść.

— To było konieczne.

— Dla kogo?

Pociąg stojący przy sąsiednim peronie wypuścił parę. Biała mgła przesunęła się między nami.

Wiktor ścisnął uchwyt walizki.

— Marek powiedział, że jeśli zostanę z tobą, zabierze ci domek. Że dokumenty są już podpisane. Powiedział, że rozwód sprawi, iż twoja część majątku będzie nietykalna.

— Więc chciałeś mnie porzucić, żeby mnie ochronić?

— Chciałem cię odsunąć od siebie. Jeśli uznasz mnie za zdrajcę, nie będziesz za mną chodzić. Nie będziesz widzieć, jak zapominam.

To zabolało bardziej niż sama zdrada.

— A Galina?

Wiktor spojrzał na nią.

— Galina miała nauczyć mnie, jak zapisywać rzeczy. Daty. Nazwiska. Powtarzałem przy niej nasze rozmowy, żeby pamiętać, że jeszcze umiem być ciekawy świata.

Galina pokiwała głową.

— Nigdy nie byłam jego ukochaną. Byłam świadkiem jego strachu.

Wiktor spuścił wzrok.

— Powiedziałaś mu o wszystkim.

— Powiedziałam jej tyle, ile trzeba było, żeby nie wsiadła pani do pociągu za człowiekiem, który nie wiedział, dokąd jedzie.

Nad peronem rozległ się komunikat o odjeździe. Zostały trzy minuty.

— Gdzie jest drugi dokument? — zapytałam.

Wiktor wyjął z kieszeni małą metalową puszkę po landrynkach. Znałam ją. Trzymał w niej dawniej śrubki do zegarków. Teraz w środku leżał złożony arkusz.

— To pełnomocnictwo — powiedział. — Marek kazał mi podpisać, że może zarządzać wszystkim, kiedy zachoruję.

— Podpisałeś?

— Tak.

Zamknęłam oczy.

— Dlaczego dokument mówi, że byłem świadkiem twojego pogrzebu?

Wiktor spojrzał na Galinę.

— Bo Marek powiedział, że jeśli wpisze mój podpis jako świadka, dokument będzie wyglądał wiarygodnie. Nie rozumiałem tego. Byłem przekonany, że podpisuję zgodę na badania.

Wtedy zobaczyłam, że na dole arkusza jest jeszcze jeden podpis. Nie Marka.

„Olga Pietrowicz”.

Moja córka.

Telefon w mojej kieszeni zadzwonił. Olga.

— Mamo, nie jedź do domu — powiedziała bez powitania. — Marek jest tam z notariuszem.

— Skąd wiedziałaś o pełnomocnictwie?

— Bo to ja go znalazłam. Tato dał mi kopię trzy tygodnie temu. Bał się, że Marek sprzeda wszystko, a ja… ja bałam się powiedzieć ci, że tata zaczyna zapominać.

Wiktor zamknął oczy.

— Wszyscy mnie okłamywaliście — powiedział.

— Ty też nas okłamywałeś — odpowiedziałam. — Tyle że robiłeś to z miłości, która stała się krzywdą.

Pociąg ruszył z łoskotem. Wiatr porwał z ławki bilet Wiktora. Galina przydeptała go butem.

— Nie pojedziesz — powiedziała.

— Nie mam dokąd wracać.

— Masz — odparłam. — Ale wrócisz ze mną nie jako pan domu. Wrócisz jako człowiek, który ma powiedzieć prawdę.

Pojechaliśmy do naszego mieszkania. Marek stał w przedpokoju z teczką pod pachą, a obok niego siedział młody notariusz. Olga była przy kuchennym stole. Na jej policzku widniała czerwona pręga po czyjejś dłoni.

— On mnie uderzył — powiedziała.

Marek od razu podniósł ręce.

— To był przypadek.

— Nie był — odpowiedziałam.

Wiktor stanął obok mnie.

— Oddaj teczkę.

Marek roześmiał się nerwowo.

— Dziadku, nawet nie wiesz, co podpisujesz.

— Wiem, że ukradłeś nazwisko mojego ojca. Wiem, że zabrałeś moje pieniądze. I wiem, że próbowałeś wmówić wszystkim, że jestem już niezdolny do decydowania.

Marek spojrzał na mnie.

— Ciotka, on jest chory. Wszystko, co powie, można podważyć.

Olga podniosła z blatu drugi egzemplarz dokumentu.

— Nie wszystko. Ten dokument podpisałeś sam. Z numerem rachunku, na który przelałeś pieniądze z domku.

Marek rzucił się do kartki, ale Wiktor chwycił go za nadgarstek. Słabo, lecz wystarczająco, żeby zatrzymać jego rękę.

— Nie dotykaj już niczego w tym domu.

Marek szarpnął się.

— Po co wam ten przeklęty domek? I tak niedługo będziecie wymagać opieki. Myślałem, że przynajmniej coś z tego będę miał.

Zapadła cisza. Nie ta wielka, teatralna, tylko ciężka i brudna, jak powietrze po zamknięciu piwnicy.

Wiktor puścił jego rękę.

— Właśnie dlatego nie dostaniesz niczego.

Marek spojrzał na niego z niedowierzaniem.

— Jesteś moim dziadkiem.

— Byłem. Ty chciałeś być właścicielem.

Notariusz zabrał dokumenty i wyszedł bez słowa. Marek został jeszcze chwilę, jakby liczył, że ktoś zmieni zdanie. Nikt tego nie zrobił. Olga wskazała mu korytarz.

— Wyjdź.

Kiedy drzwi za nim się zamknęły, Wiktor usiadł na krześle. Nagle wyglądał nie jak człowiek, który chciał zacząć nowe życie, ale jak ktoś, kto zgubił własne imię.

— Chcesz nadal rozwodu? — zapytałam.

Długo patrzył na plamę po herbacie na obrusie. Nie starłam jej przez cały dzień.

— Nie wiem, czego chcę.

— To pierwszy uczciwy zwrot, jaki dziś usłyszałam.

Galina wyjęła z torby notes z biblioteczną pieczątką.

— Proszę pisać wszystko, czego pan nie pamięta. Nie po to, żeby udawać zdrowego. Po to, żeby nie pozwolić innym mówić za pana.

Wiktor wziął ołówek.

— A ty? — zapytał mnie. — Zostaniesz?

Spojrzałam na jego drżącą dłoń, na sweter z łatą i na dokument, który mógł zabrać nam domek, pieniądze, resztki zaufania.

— Zostanę tylko wtedy, jeśli przestaniesz podejmować decyzje za mnie.

— A jeśli zacznę zapominać?

— Wtedy przypomnę ci. Ale nie będę udawała, że nic się nie dzieje.

Olga usiadła obok ojca i otworzyła notes na pierwszej stronie. Galina zapisała datę. Wiktor próbował powtórzyć ją głośno, sylaba po sylabie.

Potem podał mi ołówek.

— Nino, napisz, co mam zapamiętać jako pierwsze.

Wzięłam notes i pod słowami „czternasty marca” dopisałam: „Nie wolno już nikomu podpisywać za nas”.

Wiktor przeczytał zdanie, dotknął papieru palcem i powiedział:

— A obok napisz jeszcze jedno.

— Co?

— Że domek nadal stoi przy jeziorze. I że jutro pojedziemy tam razem, zanim zapomnę, gdzie rosną nasze wiśnie.

Оцените статью