
CZĘŚĆ 4
To był numer konta, na które trzy lata wcześniej wpływało wynagrodzenie Igora.
Przez kilka sekund nie potrafiłam oddychać.
— To konto nie należy do mnie — powiedziałam do telefonu.
— W systemie widnieje pani jako współposiadaczka. Zmiana została zgłoszona dzisiaj o czternastej trzydzieści.
Spojrzałam na zegar nad drzwiami. Była dziewiętnasta dwadzieścia siedem.
Ktoś przez cały dzień przygotowywał nie tylko sprzedaż mieszkania, ale również ślad, który miał prowadzić do mnie.
— Proszę zablokować wszelkie wypłaty — powiedziałam. — I przesłać mi potwierdzenie zgłoszenia.
— Potrzebujemy osobistego potwierdzenia tożsamości.
— Będę jutro o ósmej.
Rozłączyłam się.
Igor stał przy półce z książkami. Zostały mu na twarzy czerwone plamy.
— Dario, to nie wygląda tak, jak myślisz.
— Właśnie wygląda dokładnie tak, jak myślę.
— Pożyczyłem tylko twoje dane.
Zinaida poderwała głowę.
— Co znaczy „pożyczyłeś”?
— Mamo, nie zaczynaj.
— Otworzyłeś konto na jej nazwisko?
— Konto już istniało. Potrzebowałem tylko zmienić dostęp.
Poczułam, że nogi uginają się pode mną. Oparłam dłoń na stole, a pod palcami wyczułam głęboką rysę po nożu. Helena zrobiła ją kiedyś podczas otwierania paczki. Pamiętałam, jak śmiała się wtedy i mówiła, że stół przeżyje więcej niż ludzie.
Nie wiedziałam jeszcze, czy miała rację.
Roman wyjął telefon.
— Mam nagranie z domofonu i nazwisko ślusarza. Ale jest coś jeszcze.
— Co?
— Wczoraj wieczorem Igor przyszedł do mnie po zapasowy klucz do piwnicy. Powiedział, że musi zabrać stare rury. Kiedy odmówiłem, zapytał, czy nadal mam dostęp do rejestru przesyłek.
Igor syknął:
— Bo chciałem sprawdzić, czy ktoś nie wysyła Darii listów od ciotki.
— Jakich listów? — zapytałam.
Zinaida zamknęła oczy.
— Helena pisała do ciebie przed śmiercią. Trzy listy. Igor je zatrzymał.
Odwróciłam się do niego.
— Co w nich było?
— Nic ważnego.
— Co w nich było?
Milczał. Zinaida podeszła do stosu worków, wyjęła bordowy płaszcz i rozłożyła go na stole. Podszewka była przecięta przy wewnętrznym szwie.
— Helena kazała mi oddać ci ten płaszcz dopiero wtedy, kiedy Igor spróbuje sprzedać mieszkanie — powiedziała.
— Dlaczego dopiero wtedy?
— Bo wiedziała, że będziesz chciała ratować jego małżeństwo za wszelką cenę.
Zinaida wsunęła palec w rozcięcie podszewki i wyjęła płaską mosiężną kasetkę wielkości dłoni. Zamek otworzył się po naciśnięciu naparstkiem.
W środku leżały trzy listy i mały klucz.
Pierwszy list był datowany na miesiąc przed śmiercią Heleny.
„Dario, jeśli czytasz te słowa, oznacza to, że ktoś próbuje odebrać ci mieszkanie albo twoje nazwisko. Nie ufaj podpisom, które wyglądają jak twoje. W kancelarii Elżbiety zostawiłam drugi komplet dokumentów. Najważniejsze jednak jest to, że Igor ma dostęp do rachunku, którego nigdy nie zakładałaś.”
Litery rozmazały mi się przed oczami.
Drugi list zawierał nazwisko człowieka, który pożyczył Igorowi pieniądze. Trzeci był krótszy.
„Nie sprzedawaj tego mieszkania, żeby ocalić kogoś, kto już dawno zdecydował, że poświęci ciebie”.
Igor usiadł.
— Ona mnie nienawidziła.
— Nie — odpowiedziała Zinaida. — Ona cię przejrzała.
Następnego ranka o ósmej stałam w banku razem z notariusz Radecką. Pracownica wydrukowała historię rachunku. Zaliczka wpłynęła poprzedniego dnia o czternastej dwadzieścia jeden, dziewięć minut przed zgłoszeniem mnie jako współposiadaczki.
Pieniądze pochodziły od Marka Wolskiego.
Marek nie był zwykłym pośrednikiem. Był szwagrem człowieka, któremu Igor winien był sto osiemdziesiąt tysięcy.
— On chciał kupić mieszkanie tanio, spłacić dług i jeszcze zarobić — powiedziała notariusz.
— A ja miałam zostać właścicielką na papierze i dłużniczką w rzeczywistości.
— Dokładnie.
W południe spotkaliśmy się wszyscy w kancelarii. Na stole leżał akt własności, oświadczenie Heleny, historia rachunku i kopia fałszywego pełnomocnictwa.
Igor przyszedł sam. Nie miał już granatowej kurtki ani pewnej miny. Zinaida usiadła po drugiej stronie stołu. Nie spojrzała na niego.
— Podpisz odwołanie pełnomocnictwa — powiedziałam.
— Podpiszę.
— I potwierdzenie, że nie masz żadnego prawa do mieszkania.
— Podpiszę.
— Oraz zgodę na unieważnienie rachunku, który otworzyłeś na moje dane.
Tym razem długo patrzył na kartkę.
— Jeśli to zrobię, ludzie, którym jestem winien, zabiorą mi wszystko.
— Już próbowałeś zabrać wszystko mnie.
— Myślałem, że uratuję rodzinę.
Zinaida podniosła wzrok.
— Nie uratowałeś rodziny, Igorze. Próbowałeś kupić sobie jeszcze kilka tygodni.
Wziął długopis. Ręka drżała mu tak mocno, że stalówka zarysowała papier. Podpisał pierwszy dokument, potem drugi i trzeci.
Notariusz poświadczyła każdy z nich.
Marek zjawił się godzinę później. Przyniósł potwierdzenie zwrotu zaliczki i oświadczył, że nie będzie dochodził żadnych roszczeń. Wiedział, że w przeciwnym razie dokumenty trafią do prokuratury wraz z jego nazwiskiem.
Nie musiałam go straszyć. Wystarczyło, że położyłam przed nim teczkę.
Najtrudniejsza rozmowa odbyła się jednak wieczorem, w pustym salonie. Worki z rzeczami stały pod ścianą. Kryształowe salaterki wróciły do kredensu, a książki Heleny leżały na podłodze w równych stosach.
Igor przyszedł po swoje ubrania.
— Mogę zostać do końca miesiąca? — zapytał.
— Nie.
— Nie mam dokąd pójść.
— Masz matkę.
Zinaida stała za nim z kluczem w dłoni.
— Nie przyjmę cię, jeśli będziesz kłamał — powiedziała. — Możesz przyjść, kiedy pokażesz mi wszystkie umowy i długi.
Igor spojrzał na nas obie.
— A jeśli nie dam rady?
— Wtedy przynajmniej będziesz wiedział, ile naprawdę straciłeś — odpowiedziałam.
Wyjął z kieszeni mój paszport i położył go na stole. Na okładce została jasna smuga po jego zakrwawionym kciuku.
— Przepraszam — powiedział.
Nie odpowiedziałam od razu.
Prawdziwe przeprosiny nie powinny być biletem powrotnym. Powinny być rachunkiem, który człowiek płaci sam.
— Idź — powiedziałam.
Zinaida nie ruszyła się z miejsca.
— Dario, mogę ci pomóc przywrócić wszystko na miejsce.
Spojrzałam na aksamitny płaszcz Heleny. Wyjęłam z kieszeni mosiężny naparstek i podałam go teściowej.
— Niech pani zacznie od zszycia podszewki.
Zinaida zacisnęła palce na naparstku.
— A ty?
— Ja jutro zaniosę listy do kancelarii i zamknę rachunek. Potem zdecyduję, co zrobić z mieszkaniem.
— Sprzedasz je?
Dotknęłam blizny na drewnianym stole.
— Nie wiem. Ale jeśli kiedyś je sprzedam, podpiszę to sama.
Igor zatrzymał się przy wyjściu.
— Dario, Helena naprawdę uważała, że cię zniszczę?
— Nie. Uważała, że zbyt długo będziesz próbowała mnie ocalić przed tobą.
Odwrócił twarz.
Następnego dnia poszłam do pokoju Heleny i powiesiłam aksamitny płaszcz na drewnianym wieszaku. W kieszeni znalazłam jeszcze jeden drobiazg: małą karteczkę z adresem warsztatu krawieckiego i dopiskiem ciotki.
„Podszewka trzyma się tak długo, jak długo ktoś pamięta, gdzie jest pierwszy szew”.
Zabrałam kartkę do kancelarii. Notariusz przeczytała ją, potem podsunęła mi czystą stronę.
— Co pani chce na niej napisać?
Przez chwilę patrzyłam na puste miejsce pod datą.
W końcu wpisałam własne nazwisko. Tym razem bez cudzego pełnomocnictwa, bez ukrytego rachunku i bez ręki, która prowadziłaby moją dłoń.
Podpis wyszedł nierówny.
Ale należał do mnie.

