CZĘŚĆ 4
Piotr wyrwał mu telefon z ręki, zanim Igor zdążył go schować.
— Co napisali?
— Oddaj — syknął Igor.
Piotr przeczytał wiadomość i pobladł.
— „W związku z niezgodnością danych prosimy o pilny kontakt w sprawie wszystkich wniosków złożonych na nazwisko…” — urwał i spojrzał na mnie. — Marina, ile razy składał wnioski?
Igor rzucił się po telefon. Piotr cofnął się, a urządzenie uderzyło o blat stołu.
— Jeden — powiedział Igor.
— Ewa mówiła o wszystkich wnioskach — odparłam.
— To błąd systemu.
— System nie zna mojego numeru dowodu.
Na korytarzu ktoś przeszedł ciężkimi krokami. W szybie drzwi odbijała się moja twarz: blada, zmęczona, z włosami nadal wilgotnymi od wieczornej mżawki. Przez trzy lata patrzyłam na Igora i widziałam mężczyznę, który po prostu nie umiał gospodarować pieniędzmi.
Teraz widziałam człowieka, który dokładnie gospodarował cudzą ufnością.
— Usiądź — powiedziałam.
— Nie będziesz mi rozkazywać.
— Usiądź, jeśli chcesz cokolwiek wyjaśnić.
Nie usiadł. Podszedł do stołu i zaczął nerwowo zbierać kartki.
— To nie miało tak wyglądać.
— Jak miało wyglądać?
— Miałem dostać samochód. Dzięki niemu dostałbym stanowisko przedstawiciela handlowego. Potem spłaciłbym wszystko.
— I oddałbyś mi mieszkanie, gdybyś nie spłacił?
— Przecież nie doszłoby do tego.
— Skąd wiesz?
Nie odpowiedział.
Piotr ścisnął dłonie.
— Powiedziałeś mi, że Marina sama chce sprzedać mieszkanie i kupić większe. Powiedziałeś, że już się zgodziła.
— Musiałem ci coś powiedzieć.
— Powiedziałeś też, że masz dług u ludzi, którzy nie będą czekać.
Igor rzucił mu pełne furii spojrzenie.
— Zamknij się.
— Nie. Przez pół roku pożyczałeś ode mnie pieniądze na samochód. Mówiłeś, że oddasz po podpisaniu umowy. A ty nawet nie chciałeś kupić samochodu dla pracy. Chciałeś spłacić zakłady.
Powietrze zniknęło z pokoju.
— Jakie zakłady? — zapytałam.
Piotr położył na stole plik wydruków. Były to przelewy z konta Igora, wszystkie na małe kwoty, wysyłane późno w nocy. Przy kilku widniały nazwy stron, których nie znałam, przy innych tylko numery rachunków.
— Powiedział, że to opłaty za części — wyjaśnił Piotr. — Wczoraj przyszedł do mnie po kolejne pieniądze. Wtedy zobaczyłem w jego torbie kopię twojego dowodu.
Igor odwrócił głowę.
— Nie chciałem jej skrzywdzić.
To były pierwsze słowa, które zabrzmiały jak prawda. Nie usprawiedliwienie. Nie przeprosiny. Tylko stwierdzenie, że krzywda miała dla niego granicę, ale dopiero wtedy, gdy został przyłapany.
— A co chciałeś zrobić? — spytałam.
— Chciałem mieć szansę.
— Moją własnością?
— Chciałem być kimś.
— Można próbować być kimś za własne pieniądze.
— Ty zawsze miałaś łatwiej!
Krzyknął tak głośno, że drgnął kubek z odpryśniętym uchem.
— Mieszkanie dostałaś od rodziców.
— Część pieniędzy. Resztę spłacałam sama.
— Miałaś dobrą pracę.
— Pracowałam po dziesięć godzin.
— A ja też się starałem.
— Starałeś się wyglądać, jakbyś się starał.
Jego twarz skurczyła się z bólu albo złości. Nie umiałam już rozpoznać różnicy.
W piątek rano pojechałam do salonu samochodowego. Ewa czekała na mnie w małym biurze pachnącym papierem, kawą i nową tapicerką. Podała mi kopię całego wniosku. Na ostatniej stronie znalazłam jeszcze jeden dokument: oświadczenie, że pozostaję z Igorem w związku gospodarczym i wyrażam zgodę na wykorzystanie mieszkania jako zabezpieczenia.
Podpis pod tym tekstem nie był nawet podobny do mojego.
— Zatrzymaliśmy zaliczkę — powiedziała Ewa. — Nie wypłaciliśmy mu pieniędzy. Gdybyśmy nie zauważyli różnicy w podpisie, sprawa trafiłaby do banku.
— Czy mogę dostać zaświadczenie?
— Tak. I proszę zachować kopię tego dokumentu. On może jeszcze próbować twierdzić, że nie wiedział, co podpisuje.
— Wiedział.
— Skąd pani wie?
Pomyślałam o jego słowach: „Nie obciążyć. Zabezpieczyć”.
— Bo znał właściwe słowo.
Po powrocie zmieniłam zamki. Nie zrobiłam tego w tajemnicy. Igor stał na chodniku z granatową walizką i plastikową torbą, w której miał buty do ćwiczeń. Piotr przyjechał po niego własnym samochodem.
— Nie możesz zatrzymać wszystkiego — powiedział Igor.
— Nie zatrzymuję twoich ubrań.
— Mówię o pieniądzach.
— Nie ma żadnych wspólnych pieniędzy.
— Przez trzy lata płaciłem za życie.
— Masz rachunki?
Milczał.
— Masz przelewy?
Milczał.
— Masz choć jeden dokument potwierdzający, że kupiłeś coś do tego mieszkania?
Piotr spuścił wzrok.
Igor kopnął walizkę. Pęknięte kółko odpadło i potoczyło się po chodniku.
— Nienawidzisz mnie? — zapytał.
To pytanie zaskoczyło mnie bardziej niż jego groźby.
— Nie — odpowiedziałam. — Nienawiść wymaga, żeby człowiek nadal był dla mnie ważny.
Skrzywił się, ale nie odszedł.
— A gdybym oddał pieniądze?
— Nie chodzi już o pieniądze.
— To o co?
Spojrzałam na teczkę, którą trzymałam pod pachą. Była ciężka od papierów, lecz po raz pierwszy od dawna nie czułam, że muszę wszystkiego bronić sama.
— O to, że próbowałeś nazwać moje życie swoim majątkiem.
Piotr włożył walizkę do bagażnika.
— Chodź.
Igor jeszcze przez chwilę stał przede mną. Potem wyjął z kieszeni klucze do mojego mieszkania i położył je na murku, obok rachunku za zakupy, którego nie zdążyłam wyrzucić.
— Nie mam dokąd pójść — powiedział.
— Masz brata.
— On też nie chce mnie przyjąć.
Piotr oparł dłonie na kierownicy.
— Przyjmę cię na trzy dni. Pod jednym warunkiem.
Igor spojrzał na niego.
— Jakim?
— Jutro jedziemy razem do salonu. Oddasz im wszystko, co podpisałeś. Potem powiesz prawdę osobie, od której pożyczałeś pieniądze.
— Nie będziesz mi urządzał życia.
— Nie. Ale nie pozwolę ci urządzać go cudzym kosztem.
Igor wsiadł do samochodu. Zanim zamknął drzwi, spojrzał na mnie po raz ostatni.
— Naprawdę wyrzucasz trzy lata przez jedną kartkę?
— Nie. Przez trzy lata, które doprowadziły do tej kartki.
Odjechali, a ja zostałam z teczką, jednym jogurtem i lodówką pełną pustych półek. W sobotę zrobiłam zakupy po raz pierwszy bez wpisywania na listę jego odżywek, mięsa i produktów, które znikały szybciej niż moje poczucie bezpieczeństwa.
Kiedy odkładałam dokumenty do szuflady, znalazłam pod nimi mały rachunek za pralkę. Na odwrocie, własnym pismem, zanotowałam kiedyś: „Nie zapomnij sprawdzić gwarancji”.
Przeczytałam to zdanie i przypomniałam sobie, ile razy sprawdzałam cudze potrzeby, zanim sprawdziłam własne.
Tego samego wieczoru Ewa przysłała mi wiadomość, że bank oficjalnie odrzucił wniosek, a salon zwrócił zaliczkę na rachunek należący do Igora. Nie dostał samochodu. Nie dostał pieniędzy. Nie dostał mieszkania.
Dostał jedynie kopię własnego podpisu, który przekreślono czerwoną kreską.
Schowałam ją do teczki, nie jako pamiątkę, lecz jako dowód chwili, w której granica między „wspólne” a „moje” przestała być przedmiotem dyskusji.
Następnego ranka zadzwonił Piotr.
— Marina?
— Tak?
— On chce ci coś powiedzieć.
Po drugiej stronie zapadła krótka przerwa.
— Nie muszę tego słuchać — odparłam.
— Wiem. Dlatego pytam, czy mam odłożyć telefon.
Pomyślałam o granatowej walizce z odpadniętym kółkiem, o jednym jajku w pustej lodówce i o kartce, na której obcy podpis próbował przejąć mój adres.
— Powiedz mu, że może mówić — odpowiedziałam. — Ale tym razem niech zacznie od prawdy.
W słuchawce usłyszałam głos Igora, cichy i chropowaty:
— Marina, samochód nigdy nie był najważniejszy.
Spojrzałam na czerwone przekreślenie na kopii dokumentu.
— Wiem — powiedziałam. — Dlatego właśnie go nie dostałeś.
Przegapiłeś początek?
