CZĘŚĆ 4
…Pan Wolski zadzwonił do banku jeszcze z kancelarii. Stałam obok niego, ściskając mosiężne zapięcie notesu, aż metal odcisnął mi się w skórze.
— Proszę zablokować każdą czynność dotyczącą nieruchomości przy ulicy Brzozowej — powiedział. — W dokumentach znajduje się podpis budzący poważne wątpliwości.
Dymitr siedział pod ścianą. Jego granatowa teczka leżała na podłodze, otwarta jak rozcięta rana.
Po drugiej stronie linii ktoś długo zadawał pytania.
— Nie, właścicielka nie wyrażała zgody. Tak, mamy świadka. Tak, dokumenty są zabezpieczone.
Kiedy Wolski odłożył telefon, Dymitr podniósł głowę.
— Nie dostałem żadnych pieniędzy — powiedział.
— Jeszcze nie — odparł prawnik.
— Chciałem tylko pożyczki.
— Na podstawie czego?
Dymitr spojrzał na mnie.
— Na podstawie wartości mieszkania.
Poczułam mdłości.
Nie chodziło już o połowę lokalu. Chodziło o to, że próbował użyć całego mojego majątku jako przepustki do pieniędzy, których nie miał i których nie potrafił zdobyć uczciwie.
— Ile? — zapytałam.
Dymitr zacisnął palce na kolanie.
— Sto osiemdziesiąt tysięcy.
— Po co?
Nie odpowiedział.
Pan Leon, który stał przy regale, odezwał się cicho:
— Panie Dymitrze, człowiek nie bierze takiej sumy na nowe płytki.
Dymitr poderwał się.
— Nie pańska sprawa!
— Stała się moją sprawą, kiedy przyszedł pan do piwnicy i próbował wykorzystać stare dokumenty wspólnoty.
Prawnik przesunął w jego stronę wydruk.
— Wniosek zawiera informację o rzekomym remoncie łazienki za trzysta tysięcy. Faktury wystawiła firma pańskiego kuzyna. Tymczasem administrator potwierdził, że zgłoszono tylko wymianę uszczelki i kranu.
— Kuzyn powiedział, że tak trzeba — wyrzucił z siebie Dymitr.
To był moment, w którym zrozumiałam, że cała jego opowieść o lęku miała drugie dno. Nie tylko bał się utraty mieszkania. Potrzebował gotówki.
— Na co? — spytałam.
Dymitr przetarł twarz.
— Na spłatę długu.
— Jakiego długu?
— Pożyczyłem pieniądze na samochód i na zakład z kolegami. Potem próbowałem to odrobić. Narosło.
W gardle poczułam pieczenie.
— Przez pół roku mówiłeś, że odkładasz na remont.
— Wiem.
— A ja wierzyłam, że boisz się przyszłości.
— Bałem się. Tylko nie tak, jak myślałaś.
Pan Wolski zamknął teczkę.
— Pani Świetłano, może pani złożyć zawiadomienie o próbie wyłudzenia i posłużeniu się podrobionym podpisem. Może pani również zażądać natychmiastowego usunięcia wniosku.
Słowo „zawiadomienie” zawisło między nami. Spojrzałam na Dymitra. Był ojcem Kuby, człowiekiem, który przez lata wiązał mu sznurówki, czytał mu książki i woził go na basen. Był też mężczyzną, który otworzył mój notes, skopiował mój podpis i próbował zastawić moje mieszkanie.
— Chcę, żeby wszystko zostało odwołane na piśmie — powiedziałam. — I chcę, żebyś dziś nie wracał do mieszkania.
Dymitr przełknął ślinę.
— Wyrzucasz mnie?
— Proszę cię, żebyś wyszedł, zanim Kuba wróci. Nie będę robić z tego przedstawienia przy dziecku.
— A jeśli nie mam dokąd pójść?
— Masz ojca. Masz pracę. Masz samochód. I masz odpowiedzialność za to, co zrobiłeś.
Ta ostatnia rzecz zabolała mnie bardziej niż wszystko, co powiedział wcześniej. Nie dlatego, że była surowa. Dlatego, że po raz pierwszy brzmiała jak zdanie, które powinien wypowiedzieć on sam.
Po południu spotkałam się z kuzynem Dymitra, Pawłem, w małej kawiarni przy dworcu. Sam do mnie zadzwonił.
— Nie chcę mieć z tym nic wspólnego — powiedział, obracając łyżeczkę w filiżance. — Dymitr przyniósł mi gotowe faktury. Powiedział, że pieniądze z pożyczki pójdą na spłatę pilnego długu.
— Dlaczego wystawiłeś dokumenty?
Paweł spuścił wzrok.
— Bo obiecał mi udział. Jeśli dostałby kredyt, miałem dostać część za „obsługę”.
— Masz te faktury?
Wyjął z kieszeni kopertę. Tym razem nie była ona szara ani tajemnicza. Była biała, pomięta i pachniała kawą.
W środku znajdowały się wiadomości, kosztorys i odręczna kartka Dymitra z podziałem pieniędzy.
Nie musiałam czytać wszystkiego. Wystarczyła jedna linijka: „Pożyczka pod mieszkanie Ś. — spłata długu, reszta dla mnie”.
Kiedy wróciłam do domu, Kuba siedział na dywanie i układał rakietę z klocków. Dymitr stał przy stole z małą torbą.
— Tata jedzie do dziadka? — zapytał Kuba.
— Tak — odpowiedział Dymitr.
— Na długo?
Dymitr otworzył usta, ale nie znalazł odpowiedzi, która nie byłaby kłamstwem.
Usiadłam obok syna.
— Tata będzie teraz mieszkał gdzie indziej, ale nadal będzie twoim tatą.
Kuba spojrzał na nas oboje.
— Pokłóciliście się o mieszkanie?
Dymitr uklęknął przed nim.
— O rzeczy ważniejsze niż mieszkanie.
— O co?
Mężczyzna długo patrzył na odblaskową rakietę na plecaku. Potem powiedział:
— O to, czy można brać coś, czego nie dostało się od drugiego człowieka.
Kuba nie zrozumiał. Ja zrozumiałam aż za dobrze.
Dymitr wyszedł z torbą, ale zostawił na stole klucze do samochodu. Nie jako gest skruchy. Jako znak, że bank od rana wstrzymał jego rachunek, a Paweł przekazał dokumenty prawnikowi.
Tego samego wieczoru podpisałam pełnomocnictwo do wycofania wniosku i zabezpieczenia mieszkania. Nie czułam triumfu. Czułam zmęczenie, jak po wielogodzinnym staniu na mrozie.
W kolejnych dniach Dymitr podpisał odwołanie wszystkich roszczeń. Zwrócił pieniądze Pawłowi i sprzedał samochód, żeby spłacić część długu. Nie odzyskało to mojego zaufania, ale po raz pierwszy jego słowa zostały poparte czymś, co naprawdę go kosztowało.
Nie wróciliśmy do małżeństwa. Ustaliliśmy za to, że Kuba będzie widywał ojca regularnie, bez wciągania go w nasze rachunki, dokumenty i pretensje. Dymitr wynajął małe mieszkanie niedaleko przedszkola. Nie dostał udziału w moim lokalu. Dostał możliwość odbudowania relacji z synem, jeśli przestanie udawać, że jedno można kupić za drugie.
A mój notes z mosiężnym zapięciem trafił do metalowej kasety w kancelarii, razem z kopią wszystkich dokumentów. Nie dlatego, że bałam się już każdego podpisu.
Tylko dlatego, że przy następnej stronie zapisałam jedno zdanie, którego wcześniej nie umiałam wypowiedzieć:
— Moje „nie” nie wymaga cudzego pozwolenia.
