CZĘŚĆ 4
— Proszę się przedstawić — powiedziałam do telefonu.
Po drugiej stronie rozległ się cichy śmiech.
— Niech pani nie udaje odważnej. Ma pani czterdzieści osiem godzin.
— Jeśli wie pan tak dużo, wie pan też, że ten dom nie należy do mojego syna.
— Dom można sprzedać. Dług pozostaje.
Połączenie się zakończyło.
Przez kilka sekund nikt się nie poruszył. Nawet wiatr nie ruszał papierami na trawniku.
Robert stał przy ścianie, blady i spocony. Daniela siedziała na schodach, a jej dłoń spoczywała na brzuchu. Mężczyzna od zamków schował narzędzia do skrzynki.
— Ja wyjeżdżam — powiedział.
— Proszę zostać jako świadek — odezwał się notariusz.
Robotnik popatrzył na mnie, potem na Roberta.
— Nie wiedziałem, że dokument jest fałszywy. Ale słyszałem, jak mówił, że po sprzedaży wszystko spłaci.
Zapisał numer telefonu na odwrocie ulotki i odszedł.
Robert podniósł ręce.
— Mamo, oni nie żartują.
— Kim są?
— Ludźmi, którym obiecałem pieniądze.
— Ile?
— Sto dwadzieścia tysięcy.
Daniela wstała tak szybko, że zachwiała się na schodku.
— Mówiłeś, że brakuje czterdziestu tysięcy.
— Bo gdybym powiedział całość, odeszłabyś.
— Powinnam odejść już wtedy, kiedy sprzedałeś zegarek jej męża.
Robert zacisnął oczy.
— Nie sprzedałem go. Zastawiłem.
— To nie robi różnicy — powiedziałam.
Notariusz poprosił, byśmy weszli do domu. W salonie moje zdjęcia nadal leżały w kartonach, a na stole stała niedopita kawa Roberta. Daniela usiadła na brzegu kanapy. Nie wyglądała już jak kobieta, która urządzała pokój dla dziecka. Wyglądała jak ktoś, kto nagle odkrył, że pod podłogą nie ma desek, tylko przepaść.
— Jest jeszcze jeden dokument — powiedział Wrona.
Spojrzałam na niego.
— Jaki?
— List zdeponowany u mnie przez panią Halinę trzy tygodnie przed śmiercią.
Serce uderzyło mi tak mocno, że aż zabolało.
— Halina była u pana?
— Tak. Prosiła, żebym wydał go pani dopiero wtedy, gdy pojawi się problem z pani domem.
Wyjął z teczki kremową kopertę. Nie była szara ani ozdobna. Na przodzie widniało moje imię napisane charakterem pisma siostry. W rogu znajdowała się mała plama po herbacie.
Otworzyłam ją drżącymi palcami.
Halina napisała, że podczas pobytu w szpitalu rozmawiała z Robertem. Wiedziała o jego długach, bo poprosił ją o pieniądze. Odmówiła, ale zrobiła coś innego: sprawdziła, dokąd przelewał moje oszczędności.
Do koperty dołączyła wydruk rachunku i krótką notatkę.
„Karolino, on nie jest sam. Kobieta, która żąda pieniędzy, znała Roberta jeszcze przed Danielą. Jeżeli zacznie mówić o sprzedaży domu, sprawdź nazwisko Pawła Radeckiego. Nie ufaj temu, kto obiecuje, że wszystko naprawi.”
Pod notatką był numer konta.
Wrona przejrzał wydruk i zmarszczył brwi.
— To konto firmy pośredniczącej w pożyczkach.
Robert usiadł ciężko.
— Paweł Radecki to człowiek, który dał mi pieniądze na otwarcie warsztatu.
— Jakiego warsztatu? — spytała Daniela.
Robert milczał przez chwilę.
— Warsztat upadł rok temu. Potem brałem kolejne pożyczki, żeby spłacać poprzednie. Halina dowiedziała się o wszystkim.
— Dlaczego mi nie powiedziała? — zapytałam.
— Chciała. Dzwoniła do mnie dzień przed śmiercią. Powiedziała, że jeśli cię skrzywdzę, odda ci wszystkie dokumenty.
— I dlatego ją uciszałeś?
— Nie! — Robert poderwał się. — Pokłóciliśmy się, ale nie zrobiłem jej nic. Przysięgam.
Jego głos pękł. Nie uwierzyłam mu od razu. Nie dlatego, że nie kochałam syna. Dlatego, że przez osiem miesięcy każda jego odpowiedź miała drugie dno.
Łucja podeszła do stołu.
— Halina zadzwoniła do mnie w dniu przyjęcia do szpitala. Powiedziała, żebym pilnowała Karoliny.
— Czemu nic mi pani nie powiedziała? — spytałam.
— Bo prosiła, żebym nie robiła tego przed pogrzebem. Bała się, że Robert wyjedzie albo sprzeda wszystko, co się da.
Robert chwycił się za kark.
— Chciałem tylko zyskać czas.
— Zabierając mój pokój?
— Myślałem, że kiedy dom będzie wystawiony, oddam ci pieniądze i kupię ci mieszkanie.
— Z mojej własności.
Nie zaprzeczył.
Wrona spokojnie wyjaśnił, że pełnomocnictwo zostanie unieważnione, agent nieruchomości otrzyma pisemne ostrzeżenie, a każdy dokument dotyczący domu zostanie zabezpieczony. Nie prowadził mnie przez labirynt wielkich słów. Mówił rzeczowo, jak człowiek, który widział już wiele cudzych katastrof.
— A co z pieniędzmi? — spytałam.
— Możemy ustalić plan zwrotu. Pani syn ma wynagrodzenie, samochód i udziały w warsztacie, choćby niewiele warte.
Robert popatrzył na mnie.
— Sprzedam samochód.
— To nie wystarczy.
— Znajdę pracę.
Daniela otarła policzek.
— Ja również. Ale nie zostanę w tym domu.
Robert odwrócił się do niej.
— Daniela…
— Nie. Przez cały czas mówiłeś, że twoja matka jest problemem. Tymczasem problemem byłeś ty.
Przyjęła moją dłoń. Jej palce były zimne.
— Przepraszam za rzeczy na trawniku — powiedziała. — To ja kazałam je wynieść.
— Wiem.
— Byłam przekonana, że jeśli przejmiemy sypialnię, wszystko stanie się prawdziwe. Dziecko, rodzina, spokojne życie. Nie wiedziałam, że próbujesz sprzedać dom.
— Wiedziałaś o pełnomocnictwie.
Zamknęła oczy.
— Myślałam, że to tylko zgoda na rozmowę z agentem. Robert powiedział, że podpisałaś ją wcześniej.
— A kiedy zobaczyłaś mój podpis?
— Było mi wygodnie nie pytać.
To zdanie bolało bardziej niż krzyk.
Nie wyrzuciłam ich od razu. Nie dlatego, że zapomniałam, co zrobili. Robert musiał znaleźć miejsce dla siebie, Daniela potrzebowała spokoju przed porodem, a ja nie chciałam, żeby cudzy dług zmienił mnie w kobietę, która podejmuje decyzje z zemsty.
Postawiłam jednak warunki.
Robert miał opuścić dom tego samego dnia. Samochód został sprzedany, a pieniądze trafiły na osobne konto przeznaczone na spłatę. Każdy przelew miał być potwierdzony. Daniela miała zamieszkać u swojej siostry, dopóki nie znajdzie własnego lokum. Żadnego klucza, żadnej korespondencji i żadnej wizyty bez zapowiedzi.
— Mamo, naprawdę nie dasz mi zostać? — zapytał Robert przy bramie.
W ręku trzymał małą kartonową teczkę. W środku były moje dokumenty, które wcześniej schował w swoim pokoju.
— Nie po tym, co zrobiłeś.
— Ale jestem twoim synem.
— Właśnie dlatego boli mnie to bardziej.
Podniosłam z trawy zdjęcie mojego męża. Pęknięta ramka zostawiła na fotografii cienką białą rysę, przechodzącą przez jego ramię.
Robert spojrzał na nią.
— Naprawię ją.
— Nie wszystko da się naprawić szkłem.
Odwrócił się i odszedł za Danielą. Przy furtce zatrzymał się jeszcze raz.
— Czy Halina naprawdę chciała mnie ukarać?
— Nie. Chciała, żebym nie pomyliła miłości z pozwoleniem na krzywdę.
Nie odpowiedział.
Wieczorem z Łucją pozbierałyśmy rzeczy z podwórka. Albumy trzeba było osuszyć, dokumenty rozłożyć na stole, a chustkę po babci wyprać ręcznie. Kiedy podnosiłam ostatnią walizkę, zauważyłam pod nią mały metalowy klucz.
Nie należał do mojego domu.
Włożyłam go do koperty od Haliny. Wrona sprawdził później, że otwierał skrytkę depozytową, którą siostra wynajęła tydzień przed śmiercią.
W skrytce nie było pieniędzy. Były kopie przelewów, nazwiska ludzi związanych z Radeckim i drugi list.
Halina przewidziała, że Robert może próbować wmówić mi, iż wszystko zrobił sam. Nie zrobił. Radecki namawiał go do sprzedaży mojego domu, a Daniela znała go z pracy w biurze kredytowym. To ona kiedyś podała mu numer Roberta.
Daniela nie była niewinną ofiarą. Ale nie była też osobą, która wymyśliła cały plan. Jej winą było to, że przez wygodę zamknęła oczy.
Kiedy przeczytałam list do końca, zadzwoniłam do niej.
— Wiesz, co zostawiła Halina?
— Tak.
— Robert też o tym wie?
— Jeszcze nie.
— Powiesz mu?
Po drugiej stronie długo nie było odpowiedzi.
— Powiem. Ale nie po to, żeby go ratować. Po to, żeby przestał udawać, że był jedynym człowiekiem, który cierpiał.
Tydzień później spotkaliśmy się wszyscy u notariusza. Robert podpisał zobowiązanie do zwrotu pieniędzy. Daniela złożyła własne oświadczenie o tym, co wiedziała. Agent nieruchomości wycofał ofertę. Radecki dostał pismo, że każda próba nacisku na mnie zostanie udokumentowana i przekazana dalej.
Nie było pojednania przy wspólnym stole.
Była prawda, kilka podpisów i cena, którą każdy musiał zapłacić.
Robert zaczął pracę w magazynie. Co miesiąc wpłacał część pieniędzy. Nie dzwonił z przeprosinami. Dzwonił tylko wtedy, kiedy miał potwierdzenie przelewu.
To było jedyne przepraszam, któremu potrafiłam uwierzyć.
Daniela urodziła córkę trzy miesiące później. Przysłała mi zdjęcie, ale nie poprosiła, żebym przyjechała. Odpisałam, że kiedy będzie gotowa na spotkanie bez kłamstw, przyniosę dziecku kocyk zrobiony przez Halinę.
Nie wiedziałam, czy kiedyś usiądziemy przy jednym stole.
Wiedziałam tylko, że mój dom znów był mój, a rzeczy wyrzucone na trawnik odzyskały swoje miejsce. Pęknięte zdjęcie męża oprawiłam w prostą drewnianą ramkę. Zostawiłam na nim rysę.
Nie po to, by pamiętać o Robercie.
Po to, by pamiętać o dniu, w którym Halina, choć już jej nie było, wyciągnęła mnie z pułapki własnej matczynej miłości.
Następnego ranka włożyłam jej list do starego zeszytu z wydatkami. Na ostatniej stronie dopisałam jedną kwotę: „45 820,70 — pieniądze do odzyskania, nie cena za syna”.
A pod spodem, jej charakterem pisma, widniały słowa, które znalazłam w drugiej kopercie:
„Nie pozwól, żeby cudzy strach podpisał się twoim imieniem.”
Przegapiłeś początek?
