CZĘŚĆ 4
…— Wyślij mi zdjęcie — powiedziałam.
Złata zrobiła to natychmiast. Otworzyłam wiadomość i poczułam, jak dłonie robią mi się lodowate.
Wniosek dotyczył hipoteki ustanowionej na mieszkaniu przy Liściastej.
Jako podstawa widniała umowa pożyczki z kwietnia. Czterysta tysięcy złotych. Ta sama kwota, o której dowiedziałam się z otwartego konta Arka.
— On zastawił lokal — powiedziała Kira.
— Bez mojego podpisu — dodałam.
— Właśnie dlatego nie ruszaj się stąd.
Arek przysunął się do mnie.
— Inga, możemy to załatwić między sobą.
— Nie ma już „między nami”. Jest dokument, bank i twoje konto.
— Jeśli zgłosisz, stracę wszystko.
— Ty chciałeś sprzedać moje mieszkanie, żeby zacząć życie z Alicją.
— Chciałem tylko wyjść z długów.
— Nie. Chciałeś, żeby ktoś inny zapłacił za twoją ucieczkę.
Alicja stała przy ścianie. Papierowa torba zmięła się w jej palcach.
— Czy ty w ogóle mnie kochałeś? — zapytała.
Arek spojrzał na nią z miną człowieka, który został przyłapany nie na kłamstwie, lecz na tym, że sam w nie uwierzył.
— Oczywiście.
— To dlaczego mówiłeś, że mieszkanie jest nasze?
— Bo chciałem ci coś dać.
— Nie miałeś prawa dawać mi cudzego życia.
Te słowa trafiły w niego mocniej niż mój gniew. Usiadł ciężko na krześle. Sprężyna pod tapicerką zapiszczała.
Kira zadzwoniła do banku. Rozmawiała krótko, rzeczowo, podając numer księgi i wyjaśniając, że właścicielka kwestionuje podpis na zabezpieczeniu. Bank wstrzymał czynności do czasu wyjaśnienia sprawy, ale zażądał mojego osobistego stawiennictwa oraz wzoru podpisu.
— To tylko odroczenie — powiedziała Kira. — Musimy działać szybko.
— Zrobimy to.
— I jeszcze jedno. Oryginał pełnomocnictwa może być u osoby, która przygotowała wniosek.
Spojrzałam na mężczyznę reprezentującego nabywcę.
— Kto przygotował porozumienie?
Nie odpowiedział od razu. Złożył kartki w równy stos.
— Biuro pośrednictwa „Przystań”.
Nazwę znałam. To było biuro, z którym Arek nigdy wcześniej nie miał nic wspólnego. Ale kilka miesięcy wcześniej oceniałam dla nich mieszkanie przy ulicy Sadowej. Pamiętałam kierowniczkę, panią Marię, i jej zwyczaj oznaczania każdej kopii małą czerwoną pieczątką w kształcie liścia.
Na odwrocie dokumentu Alicji zobaczyłam właśnie taki znak.
— Zadzwońmy do nich — powiedziałam.
Maria odebrała po drugim sygnale. Kiedy usłyszała moje nazwisko, zamilkła.
— Pani Ingo, bardzo mi przykro. Nie wiedziałam, że podpis jest fałszywy.
— Kto dostarczył wam dokumenty?
— Pani mąż. Ale jest jeszcze coś. W zeszłym tygodniu przyszedł do nas z kobietą, która przedstawiła się jako jego żona.
Alicja uniosła głowę.
— To nie byłam ja.
— Czy ma pani jej dane? — zapytała Kira.
Maria podała nazwisko.
Znałam je.
To była moja szwagierka, Elżbieta, siostra Arka. Przez lata pomagała mu w sprawach, o których nie chciał ze mną rozmawiać: odbierała listy, przechowywała kopie dokumentów, czasem dzwoniła do banku. Nigdy nie sądziłam, że mogła posunąć się tak daleko.
Arek poderwał się z krzesła.
— Ela chciała mi tylko pomóc.
— Pomóc podpisać się za mnie? — zapytałam.
— Nie wiedziała, co robi.
— Wiedziała, że przedstawia się jako moja pełnomocniczka.
Kira odłożyła telefon.
— Inga, potrzebujemy jej wyjaśnień.
— Pojadę do niej.
— Nie sama.
— Nie jadę po awanturę. Jadę po odpowiedź.
Pojechaliśmy wszyscy do mieszkania Elżbiety. Było tuż po południu. Na klatce schodowej pachniało gotowaną kapustą i wilgotnym tynkiem. Elżbieta otworzyła po długiej chwili.
Kiedy zobaczyła Arka, od razu zrozumiała, że wszystko wyszło na jaw.
— Wejdźcie — powiedziała.
— Nie przyszłam siedzieć — odparłam. — Chcę dokumentów.
Elżbieta zacisnęła palce na krawędzi drzwi.
— Jakich dokumentów?
— Tych, które odebrałaś w biurze „Przystań”, udając mnie.
Arek szepnął:
— Ela, powiedz jej.
— Sam powiedz.
— To ty miałaś podpisać.
— Mówiłeś, że Inga się zgadza. Mówiłeś, że po rozwodzie i tak wszystko podzielicie.
— Bo chciałem ją przekonać później.
Elżbieta roześmiała się krótko, bez radości.
— Później? Po sprzedaży mieszkania?
To było niespodziewane. Nie broniła go. Zamiast tego poszła do kuchni i wróciła z kopertą. Nie była szara ani ozdobna, tylko gruba, biała, z rozdarciem wzdłuż brzegu.
— Zostawił to u mnie, kiedy pokłóciliśmy się wczoraj — powiedziała. — Nie chciałam brać udziału w czymś takim. Ale bałam się, że jeśli oddam ci dokumenty, Arek zrobi sobie krzywdę.
— W środku jest oryginał pełnomocnictwa? — zapytała Kira.
— I coś jeszcze.
Rozdarłam kopertę.
Wypadł z niej wydruk wiadomości oraz ręcznie zapisany plan spłat. Arkusz był podpisany przez Arka. Wynikało z niego, że po sprzedaży mieszkania miał spłacić pożyczkę, przekazać Alicji pieniądze i kupić sobie udział w domu pod miastem. Przy nazwisku Alicji dopisał: „Nie może wiedzieć o długu”.
Alicja przeczytała pierwsze dwie linijki i odsunęła kartkę.
— To nie jest plan wspólnego życia — powiedziała. — To plan ukrywania mnie.
Arek ruszył w jej stronę.
— Alicja, posłuchaj.
— Nie dotykaj mnie.
Zatrzymał się.
Nie było w tym geście teatralnej rozpaczy. Był tylko człowiek, który nagle zobaczył wszystkie drzwi zamykające się jednocześnie: bank, mieszkanie, Alicję, nawet siostrę.
Kira zabrała dokumenty do teczki.
— Oryginał trafi do rzeczoznawcy pisma i banku. Złożymy zawiadomienie o podrobieniu podpisu oraz wniosek o zabezpieczenie księgi. Pani Ingo, będzie pani musiała odpowiadać na pytania, składać wzory podpisów i wyjaśniać każdą datę.
— Wiem.
— To może potrwać.
— Nie dłużej niż pozwolę mu niszczyć moje nazwisko.
Pojechałam sama na Liściastą. W mieszkaniu Arka nie było już jego rzeczy. Została tylko metalowa szafka przy wejściu. Otworzyłam ją kluczem z mosiężną linijką i znalazłam kopertę z rachunkami, kartę do samochodu oraz zdjęcie Złaty z pierwszego roku studiów.
Przez chwilę chciałam wyrzucić wszystko do kosza.
Zamiast tego zadzwoniłam do córki.
— Jesteś w laboratorium?
— Tak. Czy bank wstrzymał sprzedaż?
— Tak. I mamy dokumenty.
— A tata?
Spojrzałam na zdjęcie. Arek trzymał na nim Złatę za ramiona, oboje śmiali się do obiektywu. Nie wiedziałam, czy tęsknię za nim, czy za człowiekiem, którego wtedy widziałam.
— Tata będzie musiał odpowiedzieć za swoje decyzje.
— A ty?
— Ja podpiszę tylko to, co naprawdę jest moje.
Następnego dnia spotkałam Arka w kancelarii. Miał na sobie koszulę bez marynarki. Bez roboczej kurtki wyglądał starzej, niż pamiętałam.
— Podpisałem oświadczenie — powiedział.
— Jakie?
— Że nie miałem prawa użyć twojego podpisu. Że konto należy do mnie. Że Alicja nie wiedziała o długu.
— Dlaczego to robisz?
— Bo Elżbieta powiedziała, że jeśli będę dalej kłamał, sama przekaże wszystko bankowi. A Alicja odeszła.
— Nie robisz tego dla mnie.
— Wiem.
Podał mi kluczyki do samochodu.
— Nie chcę auta — powiedziałam.
— Kredyt jest na mnie. Sprzedam je.
— Sprzedasz je, bo jest twoje. Nie dlatego, żebyś mógł powiedzieć, że cię skrzywdziłam.
Skinął głową.
Przez chwilę żadne z nas się nie odzywało.
— Inga — powiedział w końcu — czy przez te wszystkie lata byłem aż tak zły?
Pomyślałam o schodach, które naprawiał, o herbacie z plamą na akcie, o Złacie śpiącej przy jego ramieniu, kiedy miała gorączkę. Pomyślałam też o podpisie, który podrobił, i o tym, że chciał zbudować przyszłość z cudzej własności.
— Nie byłeś cały zły — odpowiedziałam. — Ale zrobiłeś coś, czego nie mogę za ciebie pomniejszyć.
— Rozumiem.
— Nie. Dopiero zaczniesz rozumieć.
Wyszłam z kancelarii z teczką pod pachą. W środku były dokumenty, które miały ocalić mieszkanie, ale nie małżeństwo. Na parkingu zadzwoniła Alicja.
— Pani Ingo, chcę oddać pieniądze, które od niego dostałam. To niewiele, ale…
— Zatrzymaj je.
— Nie mogę.
— Możesz. Wpłać je na konto uczelni albo przeznacz na coś, co naprawdę wybierzesz sama. Tylko nie kupuj za nie jego obietnicy.
Po drugiej stronie usłyszałam cichy płacz.
— Przepraszam — powiedziała.
— Nie musisz przepraszać za cudze kłamstwo.
Kiedy wróciłam do biura, Złata czekała przy stole. Na blacie ułożyła wszystkie dokumenty w równe stosy. Obok nich leżała moja mosiężna linijka.
— Pęknięte kółko można wymienić — powiedziała.
— Wiem.
— A podpis?
Spojrzałam na kartkę z fałszywą wersją mojego nazwiska. Litery wyglądały jak moje, ale żadna nie miała mojego ruchu.
Wzięłam czerwony długopis i przekreśliłam je jednym zdecydowanym pociągnięciem.
— Podpisu się nie wymienia — powiedziałam. — Podpisuje się od nowa.
Złata przesunęła mi przez stół formularz bankowy. W rubryce „właściciel nieruchomości” wpisałam swoje imię i nazwisko, a potem podpisałam się tak, jak robiłam to od dwudziestu czterech lat: szybko, lekko pochylona w lewo.
Tym razem żadna obca ręka nie dopisała pod nim cudzego planu.
Przegapiłeś początek?
