CZĘŚĆ 4
— Kto wystawił weksel? — zapytałam, ściskając telefon.
Po drugiej stronie zapadła krótka przerwa.
— Pański mąż twierdził, że zrobiła to pani matka — odpowiedział urzędnik banku. — Ale podpisano go trzy lata po jej śmierci. Osoba, która przyniosła nam dokument, twierdzi, że zna prawdę.
Spojrzałam na Natana.
Stał przy swoim samochodzie, z ręką opartą o dach. Nie wyglądał już jak człowiek, który wrócił do domu po zwyczajnym wieczorze. Wyglądał jak ktoś, komu nagle zabrakło drogi ucieczki.
— Gdzie mam przyjechać? — spytałam.
— Do starego magazynu przy ulicy Przemysłowej. Jutro o ósmej.
— Nie jutro — powiedziałam. — Dziś.
Mężczyzna podał mi adres i rozłączył się.
— Nigdzie nie pojedziesz — powiedział Natan.
— Właśnie dlatego pojadę.
— Nie rozumiesz, w co się pakujesz.
— Rozumiem coraz więcej.
Rachela stała obok Laury, trzymając chusteczkę przy rozciętej wardze. Spojrzała na mnie.
— To mój błąd, że tak długo milczałam.
— Dlaczego w ogóle z nim byłaś?
Pytanie wyszło ze mnie ostrzej, niż zamierzałam.
Rachela nie spuściła wzroku.
— Bo obiecał, że odejdzie od ciebie. Potem pokazał mi dokumenty i powiedział, że jesteś chora, że nie możesz prowadzić firmy, że matka zostawiła cię z długami. Wierzyłam mu, dopóki nie zobaczyłam dat.
— A rozcięta warga?
Dotknęła policzka.
— Kiedy powiedziałam, że oddam ci wszystko, próbował zabrać mi telefon. Uderzyłam o szafkę.
Natan prychnął.
— Zaczynacie tworzyć wspólną bajkę.
— Nie — powiedziała Rachela. — Ty stworzyłeś ją pierwszy. My tylko przestałyśmy ją powtarzać.
O drugiej nad ranem pojechałyśmy z Laurą i Rachelą do magazynu. Natan ruszył za nami, ale nie próbował nas zatrzymać. Być może wiedział, że każdy gwałtowny ruch pogorszy jego sytuację.
W środku pachniało kurzem, mokrym kartonem i olejem maszynowym. Przy metalowym stole czekał starszy mężczyzna w brązowej kamizelce.
— Pani Klara? — zapytał.
— Tak.
— Nazywam się Stefan Wrona. Pracowałem z pani matką.
Wyjął z teczki kopię aktu przekazania udziałów.
— Pańska matka wiedziała, że Natan ma długi. Poprosiła mnie, żebym przechował oryginał, gdyby próbował odebrać córce firmę.
Usiadłam ciężko na krześle. Metalowa krawędź wbiła mi się w udo.
— Dlaczego nikt mi o tym nie powiedział?
— Bo pani matka bała się, że Natan zrobi pani krzywdę. Powiedziała, że jeśli odezwę się za wcześnie, wykorzysta pani zaufanie przeciwko pani.
Poczułam ból nie w sercu, lecz pod żebrami, jakby ktoś ścisnął mnie od środka.
— A weksel?
Stefan przesunął po stole drugi dokument.
— Podpisał go Natan. Nazwisko pani matki dopisał później. Ale jest coś jeszcze.
Z kieszeni wyjął mały, zardzewiały klucz.
— Pani matka nie tylko zabezpieczyła udziały. Przeniosła na panią także prawo do warsztatu i marki firmy. Natan nigdy nie był właścicielem. Był zarządcą.
Laura zakryła usta dłonią.
Rachela zamknęła oczy.
A ja pomyślałam o wszystkich latach, kiedy Natan mówił: To moja firma, mój dom, moje decyzje.
Nie miał nawet prawa mówić tego pierwszego.
Natan wszedł do magazynu kilka minut później. Twarz miał napiętą, a w dłoni trzymał moją fotografię matki. Musiał wyjąć ją z bagażnika, kiedy zatrzymałam się przy bramie.
— Oddaj mi to — powiedziałam.
— Twoja matka zniszczyła wszystko — odparł. — Całe życie traktowała mnie jak kogoś gorszego. Dała ci firmę, bo wiedziała, że sama nie potrafisz jej prowadzić.
— Więc ją okradłeś?
— Próbowałem ją utrzymać!
— Utrzymać czy kupić sobie mieszkanie dla Racheli?
Jego wzrok przesunął się na nią.
Rachela wyprostowała się.
— Powiedz jej, ile przelewów wysłałeś na moje nazwisko.
— To były koszty firmy.
— Powiedz jej, ile razy kazałeś mi podpisywać puste zestawienia.
— Rachela, przestań.
— Powiedz jej, że wczoraj groziłeś, że zrobisz ze mnie złodziejkę.
Natan zrobił krok w jej stronę, ale Stefan zastąpił mu drogę.
— Proszę się nie zbliżać — powiedział spokojnie. — Wszystkie dokumenty zostały już przekazane do banku i księgowej.
Natan spojrzał na mnie.
— Klara, możemy to naprawić.
To zdanie zabolało mnie bardziej niż wszystkie kłamstwa. Nie dlatego, że mu uwierzyłam. Dlatego, że nadal mówił o naprawianiu tak, jakby zepsuł się przedmiot, a nie człowiek.
— Możesz odejść — odpowiedziałam. — Ale nie zabierzesz ze sobą ani firmy, ani udziałów, ani mojego nazwiska.
— Co zrobisz?
— Zwołam zarząd. Odwołam cię z funkcji. Zawiadomię bank, że dokumenty zostały sfałszowane. Rachela przekaże swoje rozliczenia. Stefan potwierdzi wolę mojej matki.
— Chcesz mnie zniszczyć.
— Nie. Chcę przestać pozwalać ci niszczyć mnie.
Wtedy wydarzyło się coś, czego nie przewidziałam.
Natan odłożył fotografię na stół i wyjął z kieszeni kopertę.
— To jest ostatnia rzecz, której nie widziałaś — powiedział.
W środku znajdował się list mojej matki, napisany kilka tygodni przed śmiercią. Rozpoznałam jej charakter pisma po pierwszym słowie.
Klara, jeśli czytasz ten list, oznacza to, że Natan próbował odebrać ci firmę. Nie dlatego, że cię nienawidzi. Dlatego, że boi się życia, w którym nie będzie mógł udawać silniejszego, niż jest.
Podniosłam wzrok.
— Skąd to miałeś?
— Zabrałem ze skrytki. Chciałem użyć go, kiedy podpiszesz zrzeczenie się udziałów.
— I co jeszcze napisała?
Odwróciłam kartkę.
Na odwrocie widniało jedno zdanie: Jeśli kiedyś przyjdzie do ciebie z przeprosinami, nie pytaj, czy żałuje. Zapytaj, co oddał bez walki.
Natan spuścił głowę.
— Oddam firmę — powiedział. — Tylko pozwól mi zatrzymać warsztat.
— Nie.
— Tam pracują ludzie.
— Wiem. Dlatego warsztat zostanie. Ty z niego odejdziesz.
— Nie mam dokąd pójść.
Przez chwilę patrzyłam na mężczyznę, z którym dzieliłam jedenaście lat. Był winny, ale nie był potworem z opowieści. Był tchórzem, który przez lata zamieniał cudze zaufanie w paliwo dla własnych ambicji. To nie czyniło go mniej odpowiedzialnym.
— Możesz zacząć od oddania kluczy — powiedziałam.
Rano zwołałam zebranie zarządu. Natan próbował przekonać dwóch wspólników, że padł ofiarą spisku, ale na stole leżały przelewy, ekspertyza podpisu, oświadczenie Racheli i oryginalny akt mojej matki. Każde jego zdanie rozpadało się, zanim zdążył je dokończyć.
Został odwołany.
Bank cofnął zabezpieczenie na moich udziałach, gdy Stefan potwierdził datę dokumentu. Rachela podpisała zeznania i zgodziła się pomóc uporządkować księgi. Nie zostałyśmy przyjaciółkami. Nie musiałyśmy nimi zostać. Wystarczyło, że żadna z nas nie musiała już kłamać za Natana.
Dom sprzedałam tydzień później. Nie dlatego, że przegrałam. Po prostu każda deska na tym ganku pamiętała, ile razy czekałam na dźwięk jego samochodu.
Warsztatu nie sprzedałam.
W gabinecie matki ustawiłam jej fotografię na półce nad biurkiem, a obok położyłam klucz do szafki numer cztery. Tego samego dnia podpisałam pierwszą umowę jako właścicielka firmy.
Natan przyszedł po swoje rzeczy, kiedy pracownicy kończyli zmianę. Zabrał dwie koszule, zegarek i pudełko z dokumentami. Przy wyjściu zatrzymał się przy zdjęciu.
— Twoja matka naprawdę wiedziała, jaki jestem? — zapytał.
— Wiedziała, kim możesz się stać, jeśli przestaniesz udawać.
— A ty?
Spojrzałam na klucz leżący na biurku.
— Ja już nie będę za ciebie odpowiadać.
Nie odpowiedział. Tym razem nie dlatego, że zabrakło mu słów, lecz dlatego, że nie miał już dostępu do żadnej decyzji, którą mógłby podjąć za mnie.
Kiedy zamknął za sobą teczkę z dawnymi umowami, do warsztatu wszedł Stefan i położył przede mną ostatni dokument mojej matki.
Było to krótkie polecenie dotyczące nazwy firmy.
Nie miała nosić nazwiska Natana.
Miała nosić moje.
Podpisałam pierwszy rachunek, a metalowy klucz do szafki numer cztery zabrzęczał na blacie jak mały dzwon.
Stefan uśmiechnął się i powiedział:
— Pani matka czekała, aż sama wybierze pani, co z tym zrobić.
Spojrzałam na fotografię i odpowiedziałam:
— W takim razie zaczynamy od tego, czego on nigdy nie potrafił zrobić: od prawdy.
