CZĘŚĆ 4
…Przez kilka sekund nikt się nie poruszył.
Potem Milana ścisnęła moją dłoń.
— Mamo, dlaczego moje nazwisko jest na telefonie taty?
Artek schował urządzenie do kieszeni.
— To pomyłka banku.
— Nie — powiedziała Daria. — Pomyłka nie otwiera rachunku na dziecko. Pomyłka nie wystawia karty. Pomyłka nie przelewa pieniędzy z konta oszczędnościowego założonego po jej urodzeniu.
Spojrzałam na Artka.
— Skąd miałeś dostęp do pieniędzy Milany?
— Jestem jej ojcem.
— To nie jest odpowiedź.
W korytarzu pachniało mokrymi płaszczami i środkiem do mycia podłogi. Kilka osób udawało, że nie słucha, ale nikt nie odchodził.
Artek wyjął telefon.
— Te pieniądze miały być zabezpieczeniem dla niej.
— Zabezpieczeniem na co? Na mieszkanie, które chciałeś sprzedać?
— Musiałem spłacić zobowiązania.
— Więc ukradłeś oszczędności córki.
— Nie ukradłem!
Milana drgnęła. Klęknęłam przed nią, żeby nie musiała patrzeć na twarz ojca.
— Chodźmy do bufetu. Daria kupi ci kakao.
— Ale tata jest zły.
— Tata zrobił coś, czego nie powinien był robić. To nie jest twoja wina.
Artek ruszył za nami.
— Olga, nie nastawiaj jej przeciwko mnie.
Odwróciłam się.
— Nie muszę. Ona słyszy twoje słowa.
Przez lata myślałam, że największą zdradą będzie romans. Że najbardziej zaboli widok cudzej kobiety w moim szlafroku. Myliłam się. Najgorsze było to, że Artek potrafił patrzeć Milanie w oczy i nazywać kradzież troską o jej przyszłość.
Daria została na korytarzu, żeby zająć się dokumentami. Ja z Milana usiadłam przy małym stoliku obok automatu z kawą. Dziewczynka dmuchała w kakao, a pianka przyklejała się do jej górnej wargi.
— Czy będziemy musiały mieszkać u babci? — zapytała.
— Nie.
— Czy Weronika zabierze mój pokój?
— Nie.
— Czy tata pójdzie do więzienia?
Zamarłam.
— Nie wiem, co się z nim stanie. Ale wiem, co stanie się z nami. Wrócimy do naszego mieszkania, a ty wybierzesz, gdzie postawimy czerwony czajnik.
— Ten, który przyniosła ciocia?
— Nie. Ten stary, biały. Twój tata wyrzucił go tylko dlatego, że pękła rączka. Naprawię ją.
Milana uśmiechnęła się przez łzy.
W tym samym czasie Artek próbował wejść do sali, ale pracownik sądu zatrzymał go przy drzwiach. Nie było krzyku ani widowiska. Daria wróciła po kilku minutach z podpisanym potwierdzeniem, że do czasu rozstrzygnięcia dokumentów nie wolno mu rozporządzać mieszkaniem ani pieniędzmi dziecka.
— To dopiero początek — powiedziała.
— Wiem.
— Możesz jeszcze wycofać się z żądania eksmisji. Jeśli to zrobi, sprawa własności nadal pozostanie.
— Nie chcę, żeby wycofał się z powodu strachu. Chcę, żeby przestał mieć dostęp do naszego życia.
Daria spojrzała na mnie uważnie.
— W takim razie musisz podjąć decyzję, która zaboli bardziej niż jego kłamstwo.
Tego samego wieczoru pojechałyśmy do mieszkania z Romanem i pracownicą spółdzielni. Artek był w środku. Weronika stała przy kuchennym blacie i pakowała rzeczy do dużej torby. Różowe kapcie leżały obok zlewu, a mój czerwony czajnik parował na kuchence.
— Nie mam dokąd pójść — powiedziała Weronika.
— Miałaś dokąd pójść, kiedy weszłaś tu z kluczem — odpowiedziałam.
Artek podniósł głowę.
— Olga, daj mi pięć minut.
— Miałeś pięć tygodni.
— Bałem się.
To było pierwsze prawdziwe zdanie, jakie od niego usłyszałam od dawna.
— Czego?
— Że wszystko stracę. Długi rosły. Bank dzwonił. Myślałem, że sprzedam mieszkanie, oddam pieniądze i zacznę od nowa.
— Z moim mieszkaniem?
— Byliśmy rodziną.
— Rodzina nie fałszuje podpisu chorej żony.
— Nie chciałem cię skrzywdzić.
— Chciałeś tylko, żebym zniknęła. To różnica bez znaczenia dla człowieka, którego wyrzuca się z własnego domu.
Weronika przestała pakować ubrania.
— Powiedziałeś mi, że Olga nigdy tu nie wróci — szepnęła.
— Bo tak miało być.
— Nie. Tak miało być dla ciebie.
Odłożyła torbę i zdjęła z siebie mój szlafrok. Złożyła go na krześle, ale nie podała mi go. Po prostu położyła obok, jak dowód rzeczy, której nie da się już odwrócić.
— Olga, przepraszam — powiedziała.
Nie odpowiedziałam od razu.
— Za co?
— Za kapcie. Za szczoteczkę. Za to, że pozwoliłam Milanie mówić do mnie „ciociu”, kiedy w głowie układałam sobie, że to mieszkanie będzie moje.
— A za kłamstwa?
— Też.
Jej przeprosiny nie naprawiły niczego. Ale po raz pierwszy nikt nie próbował wmówić mi, że wymyślam własne życie.
Artek spakował jedną walizkę. Gdy przechodził obok Milany, która siedziała na podłodze z zeszytem do matematyki, zatrzymał się.
— Córeczko…
Milana nie podniosła wzroku.
— Nie mów teraz. Muszę policzyć siedem razy osiem.
Artek spojrzał na mnie.
— Ona mnie nienawidzi.
— Nie. Ona jest zraniona. To nie to samo.
— Co mam zrobić?
— Oddać pieniądze. Podpisać prawdę. I nigdy więcej nie używać jej nazwiska jako osłony.
— A ty?
— Ja będę mieszkać tutaj.
— Sama?
Spojrzałam na Milanę.
— Nie. Z córką.
Następnego dnia Artek przyniósł do banku dokument, w którym zrzekł się dostępu do rachunku Milany. Pieniądze nie wróciły od razu, ale bank zablokował kolejne przelewy. Weronika wycofała się z umowy i oddała Darii kopię wiadomości, w których Artek obiecywał jej mieszkanie. Larysa Pietrowna przyszła bez zapowiedzi, lecz tym razem nie weszła do środka.
— Chcę zobaczyć wnuczkę — powiedziała.
— Możesz. Ale nie będziesz jej mówić, że matka ją porzuciła.
— Ja tylko powtarzałam, co mówił Artek.
— Właśnie dlatego nie będziesz już powtarzać.
Płakała na klatce schodowej. Nie przytuliłam jej. Nie dlatego, że chciałam ją ukarać. Po prostu nie byłam jeszcze gotowa dotykać osoby, która przez pięć tygodni pozwalała obcej kobiecie urządzać moje miejsce.
Sprawa o mieszkanie zakończyła się bez widowiska. Dokumenty potwierdziły, że lokal został kupiony za pieniądze po moim ojcu, a podpis na zgodzie sprzedażowej był podrobiony. Artek musiał opuścić mieszkanie i pokryć koszty całego postępowania. Nie dostał tego, czego chciał najbardziej: pieniędzy, które miały wymazać jego długi.
Ale największą cenę zapłacił gdzie indziej.
W sobotę przyjechał po Milanę na ustalone dwie godziny. Stał przy schodach z nowym plecakiem i pudełkiem naleśników.
— Mogę wejść? — zapytał.
Milana spojrzała na mnie.
— Możesz — powiedziałam. — Ale bez rozmów o mieszkaniu.
Artek usiadł przy stole. Dziewczynka wyjęła zeszyt.
— Tato, sprawdzisz mi tabliczkę?
— Jasne.
— Siedem razy osiem?
Artek otworzył usta, lecz nie odpowiedział od razu. Milana popatrzyła na niego z powagą, której nie powinna mieć dziewięcioletnia córka.
— Pięćdziesiąt sześć — powiedział w końcu.
— Dobrze. A ile razy trzeba powiedzieć prawdę, zanim człowiek przestanie się bać?
Artek opuścił wzrok na zeszyt.
— Nie wiem.
— Mama wie — stwierdziła Milana.
Nie wiedziałam, czy to prawda. Wiedziałam tylko, że prawda nie odda mi pięciu tygodni, nie wymaże różowych kapci z pamięci i nie sprawi, że zaufam mu jutro. Mogła jednak sprawić, że Milana nie będzie musiała wybierać między rodzicami ani nosić cudzych kłamstw w swoim plecaku.
Kiedy Artek wyszedł, córka pobiegła do kuchni. Podniosła biały czajnik z pękniętą rączką, który znalazłyśmy w piwnicy za pudłem z ozdobami.
— Mamo, naprawimy go?
— Naprawimy.
— A czerwony wyrzucimy?
Spojrzałam na czerwony czajnik stojący na kuchence. Para unosiła się nad nim cienką smugą, a na jego brzegu wciąż tkwił ślad po różowej szmince.
— Nie — powiedziałam. — Oddamy go komuś, kto naprawdę go potrzebuje.
Milana podała mi biały czajnik. Pęknięcie w rączce było małe, ale widoczne.
— Tato umiałby to skleić — powiedziała.
— Może. Ale dziś zrobimy to razem.
Usiadłyśmy przy stole. Daria przyniosła klej, Roman śrubokręt, a Milana trzymała rączkę, podczas gdy ja dopasowywałam ją do porcelany. Na dnie czajnika, pod warstwą kurzu, znalazłam wygrawerowane słowa, których wcześniej nie zauważyłam: „Dla domu, do którego zawsze można wrócić”.
Milana przeczytała je na głos.
A potem postawiła czajnik dokładnie w tym miejscu, gdzie kiedyś stały trzy szczoteczki — i powiedziała: „Tutaj już niczego nie musimy udawać.”
Przegapiłeś początek?
