CZĘŚĆ 4
…Pojechałam do domu teściów tego samego wieczoru. Nie sama. Towarzyszyła mi Lena, pielęgniarka z mojego oddziału, która znała mój plan dyżurów i obiecała, że nie pozwoli mi znów dać się zagadać.
W salonie pachniało kawą i pastą do mebli. Na komodzie stało zdjęcie Bencego z czasów, gdy miał dziewiętnaście lat i jeszcze wierzył, że każdą porażkę można odrobić jednym odważnym ruchem.
Stefan siedział przy stole. Elżbieta stała przy firance, ściskając w dłoni chusteczkę.
Bence chodził od ściany do ściany.
— Powiedz mi wszystko — zażądałam.
— Już powiedziałem.
— Nie. Powiedziałeś tyle, ile musiałeś, żeby nie stracić mieszkania tego samego dnia.
Lena położyła na stole kopie bankowych pism.
— I zanim ktoś zacznie krzyczeć, przypominam, że każdy dokument ma datę, numer i nazwisko osoby, która go dostarczyła.
Bence spojrzał na nią z nienawiścią.
— To rodzinne spotkanie.
— Nie — odpowiedziałam. — To spotkanie dotyczące mojego majątku.
Stefan podniósł rękę.
— Synu, mów.
Bence opadł na krzesło. Sprężyna zaskrzypiała pod jego ciężarem.
— Grałem od dawna. Najpierw małe kwoty. Potem większe. Myślałem, że odrobię straty.
— Ile przegrałeś? — zapytałam.
— Trzydzieści jeden tysięcy.
— A pozostałe siedemnaście?
Elżbieta zamknęła oczy.
— Poszły na spłatę jego kolegi — powiedziała.
Bence poderwał głowę.
— Mamo!
— Mam dość kłamania za ciebie.
Dowiedziałam się, że kolega Bencego prowadził nielegalne zakłady przez zamknięty klub przy dworcu. Kiedy Bence przestał płacić, człowiek ten zaczął nachodzić go w pracy. Bence pożyczył pieniądze od banku, sądząc, że szybko wygra je z powrotem. Potem odkrył, że rata i odsetki przekraczają jego możliwości.
— Dlaczego wciągnąłeś w to mieszkanie? — zapytałam.
— Bo bałem się, że wszystko stracę.
— Wszystko? Czyli także moje pieniądze?
Nie odpowiedział.
Stefan wstał. Jego twarz była zmęczona, lecz głos stał się twardy.
— Powiedziałeś mi, że pożyczka jest na warsztat.
— Chciałem ci pomóc.
— Nie używaj mnie jako wymówki. Sprzedałbym warsztat, gdybym wiedział.
Elżbieta wyjęła z szuflady małą metalową kasetkę. Klucz miała przypięty do łańcuszka pod bluzką. Otworzyła ją i podała mi kartkę.
— To kopia tego, co podpisałam — powiedziała.
Na dokumencie była adnotacja, że jestem obecna przy udzieleniu pełnomocnictwa. Elżbieta podpisała się jako świadek, choć nie widziała mnie tamtej nocy. Bence przywiózł jej papier do kuchni i powiedział, że mam wkrótce przyjechać.
— Dlaczego to zrobiłaś? — spytałam.
Jej oczy wypełniły się łzami.
— Bo myślałam, że jeśli odmówię, straci dom i pójdzie siedzieć za długi. Powiedział, że ty mu wybaczysz, gdy wszystko odda.
— A kiedy dowiedziałaś się, że podrobił mój podpis?
— Tego samego dnia.
Bence gwałtownie wstał.
— Mama, przestań!
— Nie przestanę. Patrzyłam, jak poniżasz ją za kolację, chociaż wiedziałam, że próbowałeś odebrać jej mieszkanie. Nie jestem niewinna.
To był zwrot, którego się nie spodziewałam. Spodziewałam się, że Elżbieta będzie bronić syna do końca. Tymczasem wyjęła z kasetki również dowód wpłaty i listę przelewów.
— Bankowi oddałam swoje oszczędności — powiedziała. — Siedem tysięcy euro. To nie wystarczy, ale chcę, żebyś wiedziała, że nie będę kryła go dalej.
Patrzyłam na kartkę. Nie czułam wdzięczności. Nie mogłam tak po prostu wymazać trzech miesięcy kłamstw. Czułam jednak, że po raz pierwszy ktoś z tej rodziny stanął po stronie faktów.
Następnego ranka poszliśmy do banku. Kierownik zablokował oba wnioski, a podpisy przekazano do sprawdzenia. Nie zgodziłam się na żadne wspólne negocjacje z człowiekiem, któremu Bence był winien pieniądze. Bank anulował procedurę obciążenia, bo nie istniała moja zgoda, ale zaznaczył, że dług Bencego pozostaje jego odpowiedzialnością.
Bence musiał sprzedać samochód, zrezygnować z udziału w mieszkaniu i podpisać umowę, na mocy której jego połowa nieruchomości miała zostać przeznaczona na spłatę zobowiązania. Ja zatrzymałam własny udział oraz mieszkanie, lecz nie dlatego, że ktoś podarował mi zwycięstwo. Przez tygodnie jeździłam między bankiem, notariuszem i doradcą finansowym, spałam po kilka godzin i płaciłam za wszystko własnymi pieniędzmi.
Najtrudniejsza rozmowa odbyła się w pustym salonie naszego mieszkania. Na podłodze stały kartony. Został tylko stół, dwie filiżanki i zegar, który Bence dostał od ojca.
— Chcę się leczyć — powiedział.
— To dobrze.
— Chcę, żebyś ze mną została.
— Nie mogę.
— Kochasz mnie jeszcze?
Pytanie zabolało, bo odpowiedź nie była prosta.
— Pamiętam człowieka, którego kochałam. Ale nie mogę żyć z kimś, kto potrafił sfałszować mój podpis, a potem nazwać mnie leniwą, żeby odwrócić uwagę.
Bence usiadł przy stole. Zegar na ścianie tykał nierówno.
— Co mam zrobić?
— Zacząć od powiedzenia całej prawdy ludziom, których okłamałeś. Potem od leczenia. Nie dla mnie. Dla siebie.
Podpisałam dokumenty rozwodowe kilka dni później. Elżbieta przyjechała do szpitala, kiedy miałam nocny dyżur. Nie przyniosła kwiatów ani rad. Zostawiła na dyżurce kopertę z ostatnim potwierdzeniem wpłaty i powiedziała:
— Nie proszę, żebyś mi wybaczyła. Chcę tylko, żebyś nie musiała już niczego udowadniać.
Bence stracił samochód, pracę i swoją połowę mieszkania. Najbardziej jednak stracił coś, czego nie dało się wpisać do umowy: ludzi, którzy kiedyś wierzyli jego słowom bez sprawdzania dokumentów.
Ja również zapłaciłam cenę. Sprzedałam część odziedziczonych oszczędności, żeby pokryć koszty zabezpieczenia mieszkania. Przez pewien czas nie mogłam patrzeć na stół, przy którym mnie upokorzył. Nie dlatego, że stół był winny. Dlatego, że pamiętał wszystko.
Kilka tygodni później wróciłam po dyżurze i zobaczyłam na nim pustą kartkę. Lena położyła ją tam żartem, mówiąc, że lekarz też powinien czasem dostać polecenie.
Wzięłam długopis i napisałam: „Najpierw odpoczynek. Potem decyzje”.
A obok dopisałam numer telefonu do poradni leczenia uzależnień, który Elżbieta przesłała mi w wiadomości.
Nie wysłałam go Bencemu od razu. Najpierw zadzwoniłam do niego sama.
— Masz kartkę? — zapytałam.
— Mam.
— Pójdziesz?
Długo oddychał do słuchawki.
— Tak. Jutro.
— Dobrze.
— Julianno… czy to coś zmienia?
Spojrzałam na papier leżący na stole, na którym kiedyś rozlał piwo na moje dokumenty.
— Zmienia tylko to, co zrobisz jutro.
Rozłączyłam się i schowałam kartkę do teczki z bankowymi pismami. Nie jako dowód przeciwko niemu. Jako przypomnienie, że nawet pośród cudzego chaosu moje imię nadal należało do mnie.
Na białej kartce zostało jedno zdanie, napisane moją własną ręką: „Najpierw odpoczynek. Potem decyzje”.




