CZĘŚĆ 4 — Po śmierci mamy zostałam z czwórką rodzeństwa i pijanym ojcem, lecz gdy zapukałam do urzędu, ciotka Zina pobladła

CZĘŚĆ 4

Koperta nie była szara ani biała. Miała kolor starego mleka i pieczęć szpitala odciśniętą tak mocno, że papier pękł przy rogu.

Przez chwilę nie chciałam jej otworzyć.

Bałam się, że w środku znajdzie się kolejny dowód na to, że mama odeszła, a my zostaliśmy sami.

— Czy Piotr jest bezpieczny? — zapytałam.

— Na razie tak — powiedziała pielęgniarka. — Ale lekarz chce z tobą rozmawiać. O twojej mamie również.

Ojciec stał za mną. Nie pachniał alkoholem. Pachniał mokrym śniegiem i dymem z pieca, którego jeszcze nie zdążyliśmy rozpalić.

— Otwórz — powiedział.

W kopercie znalazła się karta z dokumentacji porodu oraz krótka notatka podpisana przez lekarkę, doktor Marię Rybak.

„Pacjentka Anna Stepan zgłaszała przed porodem silne bóle w klatce piersiowej i omdlenia. Zalecono natychmiastową konsultację kardiologiczną. Rodzina odmówiła przewiezienia do miasta z powodu braku środków. Mąż zapewniał, że zajmie się transportem następnego dnia.”

Czytałam ten tekst kilka razy.

Litery rozmazywały się przede mną.

— To nieprawda — powiedział ojciec.

Pielęgniarka spojrzała na niego.

— Dokument został podpisany przez lekarza dyżurnego i położną. W aktach jest również pana podpis.

Ojciec oparł dłoń o ścianę.

— Wrona powiedział, że pieniądze będą rano.

— A ty nie zawiozłeś mamy? — spytałam.

— Chciałem.

— Chciałeś?

— Byłem pijany. Bałem się, że jeśli pojadę, lekarze zabiorą ją do miasta, a ja nie będę miał czym zapłacić. Powiedziałem sobie, że rano wszystko załatwię.

W piersi miałam twardy, zimny kamień.

Mama nie umarła dlatego, że była słaba. Umarła, bo dorosły człowiek, który miał ją chronić, uwierzył obcemu i odłożył pomoc na następny dzień.

— Wyjdź — powiedziałam.

Ojciec podniósł głowę.

— Niura…

— Wyjdź z domu. Jeśli zostaniesz, będę musiała patrzeć na ciebie i pamiętać tę kartkę.

Nie kłócił się. Wziął czapkę i wyszedł na podwórze.

W południe wszyscy zebrali się w sali gminnej. Wrona siedział na końcu ławy, z twarzą napiętą jak skóra na bębnie. Wójt, ciotka Zina, lekarka z ośrodka zdrowia i dyrektorka szkoły zajęli miejsca przy stole. Kola trzymał Maję za rękę. Leon siedział obok mnie, lecz jego kolano podskakiwało bez przerwy.

— Dzieci nie mogą pozostać w domu bez opieki — powiedziała dyrektorka. — To nie jest kara. To zabezpieczenie.

— Możemy zostać razem — odpowiedziałam.

— Masz trzynaście lat.

— A kto przez ostatnie miesiące karmił Piotra?

— Ty. Ale to nie znaczy, że powinnaś być jego matką.

Te słowa zabolały, bo były prawdziwe.

Ciotka Zina położyła na stole akt własności, księgę długów i umowę z podrobionym świadkiem.

— Najpierw trzeba ustalić, czy dzieci mają prawo do domu — powiedziała. — Mają. Anna była właścicielką. Umowa Wrony jest bezskuteczna.

Wrona poderwał się z ławy.

— To Stefan podpisał!

— Podpisał pustą kartkę — odparł ojciec, który stał przy drzwiach. — A pan dopisał resztę.

— Masz dowód?

Ojciec wszedł do środka. W ręku trzymał metalową puszkę po herbacie. Położył ją przed Ziną.

— Wczoraj wróciłem do skrytki. Znalazłem jeszcze to.

W środku znajdowała się druga księga, mniejsza, z datami i kwotami. Na ostatniej stronie Wrona sam podpisał odbiór pieniędzy od kilku mieszkańców. Były tam również nazwiska dwóch osób, które wcześniej przyznały, że nie mają żadnych zobowiązań.

Wrona rzucił się do puszki, lecz wójt zagrodził mu drogę.

— Proszę usiąść.

— Stefan, ty nędzniku! Myślisz, że uratujesz dzieci? Sam je zniszczyłeś!

Ojciec nie odpowiedział od razu. Spojrzał na mnie.

— Tak — powiedział. — Zniszczyłem im dzieciństwo. Ale nie pozwolę, żebyś zabrał im dom.

To nie było bohaterskie zdanie. Brzmiało jak wyrok, który wydał sam na siebie.

Wrona został wyprowadzony z sali przez wójta i dwóch gospodarzy. Nie było triumfu. Tylko skrzypienie jego butów na deskach i czerwona plama na jego policzku.

Najtrudniejsza rozmowa dopiero się zaczynała.

Dyrektorka spojrzała na mnie.

— Niura, nie możesz sama wychowywać czwórki dzieci.

— Wiem.

— Zorganizujemy rodzinę zastępczą, która przyjmie was wszystkich razem. To potrwa kilka dni.

— Nie rozdzielicie nas?

— Nie, jeśli będziecie współpracować.

Kola ścisnął moją dłoń.

— A tata?

W sali zapadła ciężka cisza.

Ojciec wystąpił naprzód.

— Nie zabierajcie im mnie całkiem — powiedział. — Ale nie zostawiajcie mnie samego z nimi. Potrzebuję leczenia. Pracy też. Jeśli mam odzyskać choć kawałek ich zaufania, muszę zacząć od czegoś, co można sprawdzić.

Lekarka skinęła głową.

— Jest miejsce w ośrodku leczenia uzależnień. Możesz wyjechać jutro.

Ojciec spojrzał na mnie.

— Pojadę.

— Nie obiecuj — powiedziałam. — Po prostu jedź.

Następnego dnia odwiedziłam Piotra w szpitalu. Spał w przezroczystym łóżeczku, z maleńką rurką przy nosie. Jego dłoń zacisnęła się na moim palcu.

— Mama by cię lubiła — szepnęłam. — Chociaż pewnie kazałaby ci mniej krzyczeć.

Za szybą stał ojciec. Miał torbę z jednym kompletem ubrań. Przed wyjazdem przyszedł się pożegnać, ale nie wszedł do sali.

— Niura — powiedział przez uchylone drzwi. — W puszce znalazłem jeszcze list mamy.

Zamarłam.

— Dlaczego wcześniej go nie dałeś?

— Nie umiałem go przeczytać.

Podał mi złożoną kartkę. Papier był miękki od wielokrotnego składania.

„Moja droga Niuro. Jeśli kiedyś będziesz musiała wybierać między dumą a tym, żeby dzieci miały co jeść, wybierz ich. Ale nie oddawaj im całej siebie. Dzieci potrzebują siostry, nie kolejnej matki.”

Czytałam list, a ojciec stał obok i patrzył na Piotra.

— Nie wiedziałam, że mama tak myślała.

— Ona widziała więcej niż my wszyscy.

— A ty? Co teraz widzisz?

Ojciec długo milczał.

— Że jeśli wyjadę, nie będziecie mogli udawać, że wszystko już jest dobrze. I że jeśli wrócę, będę musiał zapracować na każdy dzień.

— Właśnie tego chcę.

Wyjechał tego samego popołudnia. Nie przytuliłam go. Nie byłam jeszcze gotowa. Ale kiedy samochód ruszył, wybiegłam przed szpital i podałam mu przez okno płaszcz mamy, ten z brakującym mosiężnym zatrzaskiem.

— Po co mi to? — spytał.

— Nie po to, żebyś pamiętał mamę. Tego nie wolno ci już zapomnieć. Weź go, żebyś nie marzł w drodze.

Przyjął płaszcz obiema rękami.

Dzieci trafiły do rodziny zastępczej w sąsiedniej miejscowości, ale razem. Ciotka Zina dopilnowała, żeby dom pozostał nasz. Wrona musiał oddać księgę i pieniądze, które wyłudził od mieszkańców. Ojciec rozpoczął leczenie i po raz pierwszy od miesięcy sam poprosił o pomoc, zanim zrobiło się za późno.

Ja wróciłam do szkoły.

Nie dlatego, że nagle wszystko stało się łatwe. Piotr wciąż budził się nocami, Maja wciąż pytała o mamę, a Kola czasem wracał z bójki z rozciętą wargą.

Ale któregoś dnia przyniosłam do klasy zeszyt z matematyki. Na jego pierwszej stronie narysowałam mały mosiężny klucz.

Nauczycielka zapytała:

— Co on otwiera?

Spojrzałam na rząd dzieci czekających na mnie po lekcjach i odpowiedziałam:

— Nie wiem jeszcze. Ale tym razem to ja zdecyduję, co zostanie za drzwiami.

Оцените статью