CZĘŚĆ 4
Wiadomość przeczytałam jeszcze raz, stojąc na schodach domu Ludmiły.
Deszcz spływał po szybie wąskimi strużkami, a za moimi plecami rodzina kłóciła się coraz głośniej. Słyszałam głos Igora, potem płacz jego matki, potem trzask odsuwanego krzesła.
Nie odpisywałam.
Wróciłam do mieszkania dopiero po północy. Igor pojechał ze mną, ale przez całą drogę milczał. Nie próbował już przekonywać mnie, żebym „nie robiła afery”. Trzymał obie ręce na kierownicy i patrzył przed siebie, jak człowiek, który nagle zobaczył drogę bez żadnego pobocza.
W naszym mieszkaniu zapaliłam tylko lampkę przy regale.
— Chcę wszystkie dokumenty — powiedziałam.
— Są w szufladzie biurka.
— Wszystkie, Igor.
Skinął głową.
Wyjął teczkę z umową kredytową, potwierdzenia przelewów i kopie dokumentów, które podpisywał dla matki. Jedna kartka miała tłustą plamę przy dolnym rogu. Na innej widniał jego podpis złożony drżącą ręką.
— Dlaczego mi nie powiedziałeś? — zapytałam.
Usiadł na podłodze przy biurku.
— Bo mama powiedziała, że jeśli się dowiesz, odejdziesz.
— I uznałeś, że lepiej dowiem się wtedy, kiedy spróbuje przejąć moje mieszkanie?
— Myślałem, że zdążę to spłacić.
— Z czego?
Nie odpowiedział.
Dopiero wtedy zobaczyłam, że sprzedał samochód. Nie powiedział mi o tym. Przez kilka miesięcy wracał autobusami, a ja sądziłam, że auto jest w naprawie.
To nie usprawiedliwiało jego decyzji. Ale po raz pierwszy zobaczyłam skalę strachu, w którym żył.
— Ile już zapłaciłeś? — zapytałam.
— Siedemdziesiąt tysięcy.
— A dług nadal wynosi prawie dwieście.
— Odsetki i druga pożyczka.
Poczułam, jak coś we mnie pęka, ale nie był to żal po małżeństwie. To była resztka wiary, że wszystkie jego przemilczenia miały służyć spokojowi.
O szóstej rano pojechałam na spotkanie z nieznajomym. Odbywało się w małej kancelarii rachunkowej przy ulicy Różanej. Mężczyzna czekał przy oknie z tekturowym pudłem na kolanach.
— Jestem Marek Siemionow — powiedział.
— To niemożliwe.
— Nie jestem ojcem Igora. Nazywam się tak samo. Byłem księgowym jego ojca.
Wyjął z pudła cienki zeszyt w twardej, zielonej okładce. Na pierwszej stronie widniało pismo Marka Siemionowa, ojca Igora. Rozpoznałam je, bo widziałam je kiedyś na kartce z życzeniami ślubnymi.
— Pański teść prowadził prywatne zapiski dotyczące pieniędzy przekazanych Ludmile — wyjaśnił księgowy. — Zostawił mi kopię, gdy zachorował. Powiedział, żebym przekazał ją Igorowi, jeśli jego żona zacznie wykorzystywać syna.
— Dlaczego zrobił to dopiero teraz?
— Bo wczoraj Ludmiła zadzwoniła do mnie z prośbą o potwierdzenie, że jej firma nie ma żadnych zobowiązań wobec rodziny. Wtedy zrozumiałem, że sprawa zaszła za daleko.
Otworzyłam zeszyt.
Mój teść zapisywał w nim każdą pożyczkę dla Ludmiły. Nie były to pieniądze na rozwój pracowni, jak twierdziła. Były to przelewy na spłatę jej osobistych długów, zakup mieszkania dla jej siostry i utrzymanie firmy, która od dawna przynosiła straty.
Na końcu znajdowała się jedna kartka.
„Mieszkanie Igora i Weroniki nie może zostać użyte jako zabezpieczenie. Wkład Weroniki pochodził z oszczędności jej ojca. Jeśli Ludmiła spróbuje przejąć ten lokal, należy pokazać te zapisy.”
Pod spodem był podpis teścia i data sprzed jego śmierci.
Przez chwilę nie mogłam oddychać.
— Czy ten dokument ma moc prawną? — zapytałam.
— Nie sam w sobie. Ale są przelewy, księgi firmy i świadkowie. Najważniejsze jest to, że pański teść zastrzegł na piśmie, że jego pomoc finansowa nie może obciążać państwa mieszkania.
— Dlaczego Ludmiła tak się spieszyła?
Marek spojrzał na mnie poważnie.
— Bo jutro jej pracownia miała zostać przejęta przez wierzyciela. Chciała podpisać dokument przed rozpoczęciem procedury. Gdyby dostała pani udział w mieszkaniu, mogłaby twierdzić, że działała za zgodą całej rodziny.
Wróciłam do mieszkania z zeszytem pod pachą.
Igor czekał przy stole. Przed nim leżała koperta z banku.
— Dostałem ją rano — powiedział. — Matka próbowała ustanowić zabezpieczenie bez twojej wiedzy. Bank wstrzymał sprawę, bo podpis się nie zgadzał.
Położyłam zeszyt przed nim.
Kiedy przeczytał pierwszą stronę, zakrył twarz dłonią.
— Ojciec wiedział.
— Wiedział wszystko.
— Dlaczego nigdy mi nie powiedział?
— Może chciał, żebyś sam zobaczył, kim jest twoja matka.
Igor długo patrzył na zapisane kartki.
— Co teraz z nami?
To pytanie nie miało łatwej odpowiedzi.
— Nie wiem. Ale wiem, że nie podpiszę zgody na sprzedaż mojego udziału. I nie będę już rozmawiać z twoją matką za ciebie.
— Zgadzam się.
— To nie wystarczy.
— Wiem.
Pojechaliśmy razem do Ludmiły. Siedziała przy kuchennym stole, a przed nią leżała ta sama teczka. Tym razem nie było krewnych ani pieczeni. Tylko niedopita herbata i rachunki spięte gumką.
— Przynieśliście dokument? — zapytała.
Igor położył na stole kopię notatek ojca.
Ludmiła przeczytała kilka linijek. Jej palce zaczęły drżeć.
— Skąd to macie?
— Od księgowego ojca — odpowiedziałam.
— Marek obiecał, że nikomu tego nie pokaże.
— Obiecał to twojemu mężowi, nie tobie.
Ludmiła podniosła wzrok na Igora.
— Synku, ja robiłam to dla nas. Gdyby pracownia upadła, straciłbyś matkę.
— Nie — powiedział. — Straciłbym pieniądze.
— Jak możesz tak mówić?
— Bo całe życie mieszałaś jedno z drugim.
To był najtrudniejszy moment. Nie dlatego, że krzyczał. Właśnie dlatego, że mówił spokojnie.
Ludmiła chwyciła teczkę i przycisnęła ją do piersi.
— Jeśli mnie zostawicie, nie przeżyję tego.
Igor spojrzał na nią długo.
— Pomogę ci znaleźć rozwiązanie. Sprzedasz pracownię, rozliczysz długi, porozmawiasz z wierzycielami. Ale nie dostaniesz mieszkania Weroniki.
— Ona cię przeciwko mnie nastawiła.
— Nie. Ty zrobiłaś to sama, kiedy użyłaś jej podpisu.
Ludmiła pobladła i odsunęła od siebie dokumenty.
— Nie mam już nic.
Helena, która stała przy drzwiach, odpowiedziała cicho:
— Masz jeszcze możliwość powiedzieć prawdę, zanim ktoś inny zrobi to za ciebie.
Ludmiła nie przeprosiła. Nie tego dnia. Wyjęła jednak z szuflady pendrive z kopiami wszystkich umów i oddała go Igorowi. Był to pierwszy czyn, który nie miał zmusić nikogo do uległości.
Tydzień później pracownię sprzedano. Pieniądze wystarczyły na spłatę części zadłużenia, a resztę Ludmiła rozłożyła na raty. Dokument z podrobionym podpisem został wycofany. Nie zgłosiłam sprawy od razu, choć miałam do tego prawo. Zażądałam tylko, by wszystkie zobowiązania i próby przejęcia mojego udziału zostały zapisane w obecności notariusza.
Igor podpisał dokument jako pierwszy.
Nie wróciliśmy do dawnego życia. Przez kilka miesięcy mieszkaliśmy osobno, a każda rozmowa między nami miała konkretny temat i godzinę zakończenia. To było niezgrabne, bolesne i uczciwe.
Pewnego wieczoru spotkaliśmy się w restauracji nad rzeką, tej samej, w której miało odbyć się firmowe spotkanie, na które nie dotarłam.
Igor położył przede mną małe pudełko.
— Nie kupiłem ci niczego — powiedział. — To dokumenty. Potwierdzenie, że sprzedałem swoją część odziedziczonego sprzętu i wpłaciłem pierwszą ratę długu mamy. Bez ruszania twoich pieniędzy.
Otworzyłam pudełko. W środku leżała moja bransoletka z bursztynem. Musiał ją wyjąć z kieszeni płaszcza, kiedy tamtego wieczoru wybiegłam z domu jego matki.
— Znalazłem ją przy schodach — wyjaśnił.
Zapięłam ją na nadgarstku.
— Igor.
— Nie proszę, żebyś wróciła. Chcę tylko, żebyś wiedziała, że pierwszy raz zrobiłem coś, czego nie kazała mi zrobić żadna z was.
Spojrzałam na bursztyn, który odbijał światło lampy.
— To od tego zacznij.
Kelner przyniósł rachunek. Igor sięgnął po portfel, ale zatrzymał rękę.
— Zapłacimy po połowie?
— Po połowie.
I tak zrobiliśmy.
Nie było pojednania przy muzyce ani wielkich słów. Była kartka z podpisem, uczciwie podzielony rachunek i człowiek, który po raz pierwszy nie próbował kupić spokoju cudzym kosztem.
Kiedy wychodziliśmy, Igor spojrzał na bursztyn na moim nadgarstku.
— Twój ojciec miał rację, że ci go dał.
— W czym?
— Że nie wolno oddawać własnego nazwiska za cudzy obiad.
A ja odpowiedziałam tylko: — Nie oddałam.
Przegapiłeś początek?



