CZĘŚĆ 4
Richard czekał na nas w sali konferencyjnej banku następnego ranka o ósmej.
Na stole stała porcelanowa filiżanka, której nikt nie tknął. Obok leżał srebrny długopis, ciężki jak mały pręt.
Przyszłam z Heleną, Stefanem i Valerie. Alexander wszedł ostatni. Wyglądał tak, jak wyglądał człowiek, który przez pół roku udawał, że dom stoi sam, samochód spłaca się sam, a firma rośnie bez niczyjej pomocy.
Richard podniósł wzrok znad dokumentów.
— Teresa, to nie musi być wojna.
— Nie przyszłam prowadzić wojny. Przyszłam odzyskać swoje nazwisko.
Jego usta drgnęły.
— Twój syn popełnił błąd. Rodzina powinna rozwiązywać takie sprawy we własnym gronie.
— Własnym gronie? — zapytała Valerie. — Dlatego podrobiłeś podpis jego matki?
Richard odsunął filiżankę.
— Uważaj, co mówisz.
— Właśnie zaczynam uważać — odpowiedziała.
Stefan rozłożył dokumenty. Oryginał pokwitowania leżał na środku stołu. Podpis Richarda był wyraźny, granatowy, z charakterystycznym pęknięciem atramentu przy ostatniej literze.
— To jest potwierdzenie odebrania kopii dawnej gwarancji pani Martinez — powiedział. — Dokument przekazano osobie przygotowującej wniosek o zabezpieczenie.
Richard nawet na niego nie spojrzał.
— Kopia gwarancji nie dowodzi fałszerstwa.
Helena wyjęła z teczki powiększenie podpisu.
— Ale data dowodzi, że Teresa przebywała wtedy w szpitalu po operacji nadgarstka. Na karcie wypisu widnieje unieruchomienie prawej ręki. Nie mogła podpisać żadnego dokumentu.
Poczułam ciężar tamtego dnia. Pamiętałam białą opaskę, plastikowy kubek z wodą i zegarek z mosiężną klamrą odłożony na szafkę, bo nie potrafiłam zapiąć paska.
Richard zacisnął palce.
— To nie zmienia faktu, że pieniądze zostały wykorzystane na rozwój firmy.
— Na spłatę pańskich prywatnych zobowiązań — odparł Stefan.
Położył na stole wydruk przelewów. Jeden prowadził do spółki należącej do Richarda. Drugi do jego rachunku inwestycyjnego. Trzeci opisano jako opłatę doradczą, choć firma Alexandra nie otrzymała żadnej usługi.
Alexander spojrzał na te kartki.
— Tato… co to jest?
Richard nie odpowiedział.
— Powiedziałeś, że pieniądze poszły na materiały — ciągnął Alexander. — Powiedziałeś, że wszystko było pod kontrolą.
— Gdybym nie przesunął tych środków, twoja firma upadłaby trzy lata temu.
— A potem wziąłeś ją dla siebie?
Richard nachylił się nad stołem.
— Chciałem przejąć udziały, bo bez mojego wsparcia nie byłeś wart nic.
To zdanie uderzyło Alexandra mocniej niż jakikolwiek rachunek.
Valerie zdjęła obrączkę i położyła ją obok filiżanki.
— Nie będę podpisywać przejęcia. Odchodzę z firmy i składam bankowi własne oświadczenie.
Richard spojrzał na nią z niedowierzaniem.
— Myślisz, że sama sobie poradzisz?
— Nie wiem. Ale wiem, z kim nie chcę już prowadzić interesów.
Alexander usiadł ciężko. Przez chwilę obracał w palcach srebrny długopis.
— Mamo, nie mam czym spłacić tego długu.
— Wiem.
— Sprzedam dom.
— Nie sprzedasz mojego.
— Swój dom — poprawił się. — Sprzedam swój dom. Samochód też. Klub już anulowałem.
Richard parsknął.
— To nie wystarczy.
— Więc sprzedam firmę — powiedział Alexander. — Ale nie tobie.
Stefan uniósł brwi.
Alexander spojrzał na mnie.
— Czy dostawcy zgodziliby się przyjąć część należności w zamian za udziały? Mam ludzi, którzy znają projekty lepiej ode mnie. Mogliby przejąć firmę i spłacać dług bez twojego ojca.
Helena odezwała się spokojnie.
— Trzech głównych dostawców rozmawiało już o takim rozwiązaniu. Pracownicy też. Ale nie jeśli nadal będziesz zatrzymywał dla siebie pieniądze matki.
Alexander skinął głową.
— Oddam wszystko. Każdy przelew, który da się odzyskać. Sprzedam rzeczy, których nie potrzebuję.
Spojrzałam na niego. Nie szukałam chłopca z dawnych fotografii. On nie mógł wrócić. Chciałam tylko sprawdzić, czy dorosły mężczyzna potrafił ponieść ciężar własnego podpisu, nawet jeśli podpis nie należał do niego.
— Zrobisz jeszcze jedną rzecz — powiedziałam.
— Co?
— Przyjedziesz do mojego warsztatu i sam powiesz prawdę każdemu człowiekowi, którego pensję finansowałam przez ostatnie lata. Bez opowieści o tym, że prawie się udało. Bez zasłaniania się ojcem.
Richard poderwał się z krzesła.
— Nie zgodzę się na żadne takie przedstawienie.
Stefan przesunął w jego stronę osobną kopertę.
— To nie przedstawienie. To zawiadomienie o cofnięciu pańskich pełnomocnictw i żądanie zwrotu środków, które pobrano bez podstawy.
Richard otworzył kopertę. Jego twarz zmieniła kolor.
Nie wezwano policji. Nie było sali sądowej ani teatralnych przemówień. Bank po prostu zamroził jego rachunki inwestycyjne, a udziałowcy firmy, gdy poznali dokumenty, odmówili mu dalszego dostępu do projektu.
Najboleśniej stracił nie pieniądze, lecz możliwość decydowania o cudzym życiu.
Tego samego popołudnia Alexander przyjechał do mojego warsztatu. W garniturze, bez samochodu z kierowcą i bez Valerie u boku. Stał przy stole, na którym leżało odnowione krzesło z wygiętym oparciem.
— Powiedziałem im wszystko — oznajmił.
— I?
— Jedni byli wściekli. Jedna z projektantek płakała. Powiedziała, że myślała, iż jestem człowiekiem, który zbudował firmę sam.
— A co jej odpowiedziałeś?
— Że nie zbudowałem jej sam. Tylko przez lata udawałem, że nie widzę rusztowania.
Przesunęłam po blacie kubek herbaty. Nie przytuliłam go. Nie dlatego, że chciałam go ukarać. Po prostu nie umiałam jeszcze udawać, że jedno przeproszenie naprawia czterdzieści lat.
— Twoja firma przejdzie w ręce pracowników — powiedziałam. — Helena będzie pilnować ksiąg. Stefan dopilnuje, żeby moje nazwisko zniknęło z każdego zabezpieczenia.
— A ty?
— Ja mam własną pracę.
Wskazałam na krzesło.
— To zamówienie dla biblioteki. Pieniądze wpłacono z góry.
Alexander dotknął wyszlifowanego drewna.
— Mogę pomóc?
— Możesz zacząć od zdjęcia lakieru. Równo. Bez skrótów.
Wziął papier ścierny.
Pracowaliśmy w ciszy, ale nie była to cisza z tamtej jadalni. Tamta miała mnie zmniejszyć. Ta wymagała od niego cierpliwości.
Po godzinie Alexander rozciął sobie palec o wystający drut.
— Boli — syknął.
— Wiem — odpowiedziałam, podając mu plaster. — Dlatego rzemiosło wymaga, żeby patrzeć na dłonie, a nie tylko na gotowy efekt.
Spojrzał na moje palce, twarde i popękane od pracy.
— Mamo, przepraszam.
Tym razem nie dodał, że był zestresowany, że Richard naciskał ani że chciał dobrze.
Przyjęłam te słowa, ale nie oddałam mu za nie przebaczenia jak reszty pieniędzy. Przebaczenie nie było rachunkiem do uregulowania przy jednym przelewie.
Wieczorem zadzwoniła Valerie. Powiedziała, że wynajęła małe mieszkanie i zaczęła pracę przy projektach wnętrz. Nie prosiła mnie o zgodę ani o pieniądze.
— Chcę przyjść w sobotę — powiedziała. — Jeśli pozwolisz, pomogę przy zamówieniu dla biblioteki.
— Możesz przyjść.
— Dziękuję.
— Valerie?
— Tak?
— Przynieś własne rękawice. Te moje są za duże.
Usłyszałam w jej głosie cichy, niepewny śmiech.
Kilka dni później na drzwiach warsztatu zawisła nowa tabliczka. Nie było na niej nazwiska Alexandra ani nazwy jego firmy. Wyryłam własne imię i prosty rysunek drewnianego młotka.
Teresa Martinez. Renowacja mebli.
Alexander przykręcił tabliczkę krzywo. Kazałam mu ją zdjąć i zamontować jeszcze raz.
— Prosto — powiedziałam.
— Wiem.
Tym razem naprawdę poprawił.
A kiedy skończył, na dębowym oparciu krzesła dla biblioteki zostało jedno jasne miejsce, którego nie dało się zamalować. Nie usunęłam go. Właśnie tam wbiłam małą mosiężną plakietkę z napisem: „Odnowione rękami Teresy Martinez”.
Przegapiłeś początek?




