CZĘŚĆ 4
— Dotyczy mnie? — zapytałam, ściskając telefon.
Był czwartek, kilka minut po siedemnastej. W kuchni pachniało przypalonym ciastem, bo Weronika zostawiła je w piekarniku, kiedy usłyszała o podpisie syna. Na stole leżała czarna teczka Artura, kopia umowy i list babci Heleny.
— Tak — odpowiedział Paweł. — Wierzyciel ma dokument, w którym Artur wskazał panią jako osobę, która ma spłacić zobowiązanie ze spadku.
— Nie podpisywałam niczego.
— Właśnie dlatego musi pani zobaczyć ten papier.
Artur ruszył w stronę telefonu.
— Daj mi to.
Odsunęłam się.
— Ani kroku.
Maks siedział w pokoju obok i układał klocki. Każdy jego ruch brzmiał nagle zbyt głośno: stuk drewna o dywan, przesunięcie pudełka, cichy śmiech z bajki.
— Krystyna, posłuchaj — powiedział Artur. — To nie wygląda tak, jak myślisz.
— Wiem dokładnie, jak wygląda. Podpisałeś za brata. Obiecałeś wierzycielowi mój spadek. Potem razem z matką próbowałeś mnie zastraszyć.
Weronika chwyciła oparcie krzesła.
— Artur powiedział, że pieniądze będą wspólne.
— Nie były.
— Jesteś jego żoną!
— Nie jestem jego poręczycielem.
Artur zacisnął szczękę.
— Gdybyś nie była taka uparta, dawno byłoby po wszystkim.
To zdanie przecięło kuchnię jak nóż.
Nie „przepraszam”. Nie „bałem się”. Tylko pretensja, że nie pozwoliłam się okraść wystarczająco szybko.
O dziewiętnastej przyjechał Paweł. Nie był prawnikiem prowadzącym mój rozwód, ale pracował dla wierzyciela i zgodził się przekazać mi kopię dokumentu. Przyniósł ją w granatowej teczce, spiętej mosiężnym klipem.
— Proszę przeczytać — powiedział.
Na kartce widniały dane Artura, numer mojego rachunku i zdanie: „Po uzyskaniu przez żonę środków ze spadku zobowiązanie zostanie uregulowane”.
Pod spodem nie było mojego podpisu. Był tylko podpis Artura.
— On nie mógł rozporządzać pani pieniędzmi — wyjaśnił Paweł. — Ale dokument pokazuje, że wiedział, iż zamierza zmusić panią do przekazania środków.
Weronika zaczęła płakać.
— Mój syn nie jest złodziejem.
— Nie powiedziałam, że jest — odparłam. — Powiedziałam, co zrobił.
Wtedy zadzwonił dzwonek.
W progu stał Andrzej. Miał rozpiętą kurtkę, podkrążone oczy i mokre włosy. W dłoni trzymał kopertę z pieczęcią firmy pożyczkowej.
— Przyszedłem powiedzieć prawdę — oznajmił.
Artur rzucił się ku niemu.
— Wynoś się.
— Nie. Dość tego.
Andrzej wszedł do kuchni i położył kopertę obok listu babci.
— To ja zadzwoniłem do Pawła. Nie wydałem pieniędzy na wspólników. Przegrałem je w zakładach. Artur wiedział od początku. Powiedział, że jeśli przekona Krystynę, wszystko zostanie załatwione.
Weronika zakryła twarz.
— Andrzej…
— Mamo, sprzedałaś jej własne małżeństwo za mój dług. A Artur sprzedał jej spokój.
Artur pobladł.
— Zamknij się.
— Nie zamknę się. Wziąłem od ciebie pieniądze i obiecałem, że oddam. Nie oddam, bo nie mam z czego. Ale podpiszę ugodę i będę spłacał sam, choćby przez dziesięć lat.
Spojrzałam na niego.
— Dlaczego przyszedłeś dopiero teraz?
Andrzej spuścił głowę.
— Bo zobaczyłem, że Artur naprawdę chce wyrzucić ciebie i Maksa z mieszkania. Myślałem, że kradnę pieniądze od bogatej krewnej. Nie rozumiałem, że niszczę życie własnemu bratu.
W jego głosie nie było teatralnej skruchy. Było zmęczenie człowieka, który po raz pierwszy policzył cenę swoich decyzji.
Następnego dnia Artur nie złożył pozwu. Złożył wniosek o podział majątku, bo nie miał już czym mnie szantażować. Ewa pomogła mi zabezpieczyć spadek i przygotować odpowiedź.
Sprzedaż mieszkania była trudna. Artur przeciągał oględziny, odwoływał spotkania i twierdził, że nieruchomość powinna zostać przy nim. Kiedy jednak rzeczoznawca wyliczył wartość lokalu, zrozumiał, że jego połowa nie wystarczy nawet na spłatę wierzyciela.
— Możesz wykupić moją część — powiedziałam podczas spotkania u notariusza.
Spojrzał na mnie z niedowierzaniem.
— Chcesz mnie spłacić?
— Chcę, żeby Maks nie musiał przeprowadzać się trzy razy i słuchać, jak rodzice walczą o ściany.
— Nie masz tyle pieniędzy.
— Mam spadek. I kredyt, który wezmę sama, bez twojej rodziny.
Milczał długo. Potem podpisał zgodę na sprzedaż swojej części. Pieniądze z jego udziału poszły niemal w całości do Pawła, zgodnie z ugodą. Reszta wystarczyła mu na wynajęcie małego pokoju u kolegi.
Weronika musiała przyjąć Artura do swojego mieszkania. Nie dlatego, że chciała, lecz dlatego, że nie miał dokąd pójść. Jej ukochany starszy syn spał w pokoju, w którym trzymała kiedyś suszarkę do grzybów i kartony z ozdobami choinkowymi.
Andrzej zaczął pracować na nocne zmiany w magazynie. Co miesiąc wpłacał pierwszą część długu. Nie prosił już matki o ratunek. Nie przychodził do mnie z obietnicami.
Po sprzedaży mieszkania kupiłam niewielkie, jasne lokum z osobnym pokojem dla Maksa. Nie było luksusowe. W przedpokoju odpadała listwa, a kran w kuchni kapał, dopóki hydraulik nie wymienił uszczelki.
Ale miałam tam miejsce na biurko syna.
Pewnego wtorku odebrałam Maksa z przedszkola. Artur czekał przy furtce. Trzymał w ręku drewnianą lokomotywę, tę samą, którą ściskałam tamtej nocy u Damiana.
— Znalazłem ją w starej szafce — powiedział.
— To zabawka Maksa.
— Wiem.
Podał mi ją.
— Chciałem powiedzieć, że żałuję.
— Wiem.
— To wszystko?
Spojrzałam na syna. Przykucnął przy kałuży i próbował przeprowadzić po niej patyk jak mostem. Nie słyszał nas.
— Żal nie cofa podpisu — powiedziałam. — Ale może sprawić, że następnego już nie złożysz.
Artur skinął głową. Po raz pierwszy nie próbował mnie przekonać, że to ja jestem winna.
— Czy mogę czasem zabierać Maksa na spacer?
— Jeśli będziesz punktualny, trzeźwy i dotrzymasz ugody z Pawłem.
— Będę.
— Nie obiecuj. Zrób.
Odwróciłam się do syna.
— Maks, chodź. Lokomotywa wraca do swojego właściciela.
Chłopiec podbiegł, wyrwał zabawkę z mojej dłoni i przycisnął ją do piersi.
— Mamo, w domu zbudujemy jej stację?
— Zbudujemy.
Minęliśmy Artura i poszliśmy ulicą. Za plecami usłyszałam, jak Andrzej woła do niego z samochodu, że trzeba jechać do pracy. Artur odpowiedział krótko, bez złości.
W domu Maks ustawił drewnianą lokomotywę na półce nad biurkiem. Obok położył kredki i kartkę, na której narysował trzy pokoje, choć nasz miał tylko dwa.
W rogu kartki dorysował jeszcze kuchnię.
Nad kuchnią napisał krzywymi literami: „Tu mama mówi prawdę”.
A ja postawiłam kubek po babci przy jego zeszytach i usłyszałam, jak drewniana lokomotywa stuknęła o półkę, ruszając w stronę narysowanej stacji.
Przegapiłeś początek?




