CZĘŚĆ 4
…Telefon zadzwonił ponownie po kilku sekundach.
Tym razem numer był nieznany.
— Pani Zinaido? — usłyszałam kobiecy głos. — Mówi doktor Lewicka. Proszę nie odkładać przyjazdu. Wynik badania histopatologicznego został ponownie oceniony przez specjalistę.
Ścisnęłam aparat.
— Czy to coś zmienia?
— Bardzo dużo. W pierwszym laboratorium pomylono próbki. Pani nie ma czwartego stadium choroby. Ma pani guz, który wymaga leczenia, ale rokowania są dobre.
Nie usłyszałam już następnych słów.
Patrzyłam na piec, na pękniętą filiżankę, na troje dorosłych dzieci stojących wokół mojego stołu. Przez chwilę wszystko wydawało się nierealne.
Sześć miesięcy.
Całe moje życie zostało zamknięte w dwóch słowach, które ktoś odczytał z nie tego szkiełka.
— Pani Zinaido, słyszy mnie pani?
— Słyszę — odpowiedziałam. — Przyjadę jutro.
Kiedy odłożyłam telefon, nikt się nie poruszył.
— To znaczy, że nie umierasz? — zapytał Wania.
— Nie tak szybko, jak wszyscy sądzili.
Katia zakryła twarz dłońmi. Podeszłam do niej i dotknęłam jej ramienia.
— Nie płacz, dziecko.
— Ja nie płaczę tylko dlatego, że możesz żyć — powiedziała. — Płaczę, bo pozwoliłam ci myśleć, że nie masz na kogo czekać.
Aleksiej stał przy kredensie. Teczka z dokumentami leżała u jego stóp. Czerwona okładka zeszytu odbijała się w szybie zegara.
— Mamo — powiedział — ja naprawdę chciałem spłacić dług.
— Wiem.
— Bank dał mi termin do piątku. Jeśli nie wpłacę pieniędzy, zabiorą mieszkanie. Marysia straci pokój. Katia mnie zostawi. Nie wiedziałem, co robić.
— Mogłeś poprosić.
— Ty zawsze mówiłaś, że dasz sobie radę.
— Mówiłam tak, bo chciałam, żebyście mogli spać spokojnie. Nie po to, żebyście kradli mój podpis.
Jego twarz skurczyła się z bólu.
— Nie sprzedałem jeszcze domu.
— Próbowałeś.
— Tak.
Wania podszedł do niego i chwycił go za rękaw.
— Dlaczego nie zadzwoniłeś do nas?
— Do ciebie? Ty jesteś trzy miesiące na północy, a potem pijesz i obiecujesz, że przyjedziesz. Do Katii? Ona ma dziecko, pracę i własne problemy.
— A do matki zadzwoniłeś tylko po podpis — powiedziała Katia.
Aleksiej nie odpowiedział.
Notariusz zebrał dokumenty do teczki.
— Zgłoszę kancelarii, że pełnomocnictwo było bezpodstawne. Nie będę kontynuował tej transakcji.
— Nie chcę, żebyście go zabierali — powiedziałam.
Wszyscy spojrzeli na mnie.
— Nie chcę policji ani wielkich słów. Chcę, żeby dokument został unieważniony, a Aleksiej podpisał oświadczenie, że nie ma prawa rozporządzać moim domem.
— Podpiszę — powiedział natychmiast.
— I oddasz pieniądze, które wziąłeś na przygotowanie sprzedaży.
Opuścił głowę.
— Oddam.
— Nie mnie. Gminie. Na remont tego domu.
Aleksiej podniósł wzrok.
— Chcesz naprawdę zrobić tu dom opieki?
— Tak. Taki, w którym ktoś będzie mógł zjeść gorącą zupę, usiąść przy piecu i nie bać się, że nikomu nie zależy.
Halina otworzyła swoją torbę.
— Mam formularze. Wójt czeka na podpis. Zina, mówiłaś, że jeśli leczenie się potwierdzi, zrobimy to od razu.
Katia spojrzała na mnie z niedowierzaniem.
— Ty już to przygotowałaś?
— Od jesieni.
— A jeśli naprawdę zostałyby ci tylko miesiące?
— Tym bardziej nie chciałam, żeby dom stał pusty.
Wania otarł twarz dłonią.
— Mogę wymienić dach — powiedział. — Mam ekipę z budowy. Przyjadą po wypłacie.
— A ja będę prowadzić księgowość — dodała Katia. — I przywiozę Marysię, żeby nie rosła w przekonaniu, że babcia jest tylko fotografią na ścianie.
Aleksiej patrzył na czerwony zeszyt.
— Mogę pracować przy remoncie.
— Nie za karę — odpowiedziałam. — Za odpowiedzialność.
— Wiem.
Następnego ranka pojechałam do miasta z Katią. Na dworcu bolał mnie brzuch, a każdy krok po oblodzonych schodach przypominał, że dobre rokowania nie oznaczają łatwej drogi. W klinice pobrano nowe próbki i ustalono leczenie. Lekarka powiedziała, że czeka mnie operacja, potem kilka trudnych tygodni.
— Będzie pani potrzebowała pomocy — stwierdziła.
— Mam troje dzieci — odparłam.
Katia ścisnęła moją dłoń.
— Tym razem będziemy na zmianę.
Nie odpowiedziałam. Nie chciałam obietnic. Chciałam zobaczyć, czy potrafią je spełnić.
W piątek Aleksiej przyjechał sam. Położył na stole podpisane oświadczenie i kopertę z pieniędzmi.
— To zaliczka, którą pobrałem od kupca. Resztę oddam po wypłacie.
— Dobrze.
— Mamo, mogę powiedzieć coś jeszcze?
— Możesz.
— Kiedy byłem mały, bałem się tej cegły przy piecu. Pamiętasz? Myślałem, że za nią mieszka ktoś obcy.
— Pamiętam.
— A ty trzymałaś tam pieniądze na mój wyjazd do szkoły. Sprzedałaś krowę, ale powiedziałaś mi, że dostałaś premię.
— Nie chciałam, żebyś czuł się winny.
— Przez całe życie myślałem, że jesteś niezniszczalna.
— Nie jestem.
To słowo zabolało go bardziej niż krzyk.
Podszedł do mnie i uklęknął przy krześle. Nie przytuliłam go od razu. Najpierw położyłam mu dłoń na głowie, tak jak wtedy, gdy wracał ze szkoły z rozbitym kolanem.
— Masz naprawić nie tylko dach — powiedziałam.
— Wiem.
— Listy też.
— Jak?
— Przyjedziesz w każdą niedzielę. Usiądziesz ze mną przy stole. Opowiesz, co naprawdę dzieje się w twoim życiu. Bez teczek, bez pośpiechu i bez cudzych podpisów.
Pokiwał głową.
Kiedy wyszedł, Katia znalazła trzy koperty, które przygotowałam przed miesiącem. Każda była pomięta od wielokrotnego dotykania.
— Co z nimi zrobimy? — zapytała.
— Spalimy jedną.
— Dlaczego?
— Bo już nie muszę żegnać się z wami na papierze.
Drugą zachowałam dla Wani. Trzecią dla Aleksieja. Nie jako wyrzut, tylko jako dowód, że człowiek czasem pisze najważniejsze słowa dopiero wtedy, gdy sądzi, że nie będzie miał czasu ich wypowiedzieć.
Kilka dni później gmina przysłała projekt umowy. Dom miał nosić imię Tamary, mojej teściowej, która po śmierci Siergieja przynosiła nam mleko i mówiła: „Przetrwamy razem”.
Na podwórzu ustawiono pierwsze rusztowanie. Wania przyjechał z północy z nowymi deskami. Katia czyściła pokoje, a Marysia liczyła jabłonie, chociaż była zima i na gałęziach nie było ani jednego owocu.
Aleksiej pracował przy dachu.
Gdy schodził z drabiny, podałam mu filiżankę z pękniętym uchem.
— Nadal jej używasz? — zapytał.
— Twój ojciec z niej pił.
— Naprawię ją.
— Nie wszystko trzeba naprawiać tak, jak było.
Spojrzał na mnie pytająco.
— Czasem trzeba zostawić pęknięcie — wyjaśniłam. — Żeby pamiętać, gdzie mogła wlać się herbata.
Wieczorem usiedliśmy przy stole: ja, Katia, Wania i Aleksiej. Pośrodku leżał czerwony zeszyt, ale nikt go nie otworzył. Marysia opowiadała o szkole, a piec oddychał ciężko, jak dawniej.
W pewnej chwili Aleksiej wyjął z kieszeni czystą kartkę.
— Mamo, napisałem coś dla mieszkańców domu — powiedział.
— Przeczytaj.
Rozłożył papier.
— „Tutaj nikt nie będzie musiał udawać, że niczego nie potrzebuje”.
Katia zacisnęła usta, żeby się nie rozpłakać.
Ja spojrzałam na żółtą wstążkę leżącą obok kluczy. Kiedyś związałam nią wszystko, co chciałam ochronić przed światem. Teraz Aleksiej przybił do ściany pierwszą tabliczkę z nazwą przyszłego domu.
Litery były krzywe.
Ale trzymały się mocno.



